103
سپردن كار به كاردان
تجربه ثابت كرده است هر كارى را بايد به اهلش سپرد تا از عهده انجام دادن آن برآيد. بسيار اتفاق افتاده كه براى برخى ملاحظهكارىها و به اصطلاح مصلحتسنجىها، اين امر ناديده گرفته شده است. همين امر، زيانهاى بسيار سنگين بر بنيانهاى اجتماعى وارد كرده است؛ زيرا هنگامى كه كار به ناكاردان سپرده مىشود، بايد منتظر آثار مخرّب آن نيز باشيم. دقت در اين امر همان است كه امروزه به آن «شايسته سالارى» مىگويند.
شايسته سالارى آن است كه هر كس بر اساس لياقت و توانايى خود، به كارى گمارده شود؛ چون در اين صورت، بازده كارها دوچندان خواهد شد.
پيامبر اعظم صلى الله عليه و آله در توصيه به اين مهم مىفرمايد:
اِذا وُسِّدَ اْلاَمرُ الٰى غَيْرِ اهْلِهِ فَانْتَظِرْ السَّاعَةَ. 1
آنگاه كه كار به دست غير اهلش بسپارند، منتظر رستاخيز باش.
ستايش بدكار
بىشك، هر انسانى به تشويق و تنبيه نياز دارد تا از كارهاى نيك و بد خود آگاه شود و در به كار بستن روش درست دقت كند. آدمى با تشويق، انگيزه قوىترى نسبت به انجام دادن كار مىيابد و با تنبيه مىكوشد از تكرار آن پرهيز كند. اين اصل مسلّم بايد در جاى خود به كار گرفته شود. اگر شخص بدكارى از تشويق و تحسين بهرهمند شود، نه تنها نوعى بىعدالتى نسبت به نيكوكاران خواهد بود، بلكه اين كار به زيان بدكاران هم است؛ زيرا او را به ادامه دادن و تكرار كار زشتش مصممتر خواهد كرد. از آن گذشته، تحسين