212والاتر از آنچه در اذهان ساده انديشان خطور مى‌كند، بود. و چون هيچ كمالى بالاتر از نيل به توحيد ناب نيست و وصول به آن بدون نزاهت از هر گونه شرك ميسر نخواهد بود، لذا كعبه را كه مركز گردهمايى مسلمانان سراسر عالم است و بيت توحيد بشمار مى‌آيد، محور تبرّى از هر تباهى دانست، و مقدمات مناسب آن را چنين تمهيد فرمود كه:

اولاً بعد از تمام شدن بيتِ طاهر و عتيق و مساوات و مواسات و بعد از تأمين حرم و تشريع امنيت براى مهمانان و زائران و راكعان و ساجدان و عاكفان، به پيامبر خويش دستور داد: «وَ أَذِّنْ فِي النّٰاسِ بِالْحَجِّ يَأْتُوكَ رِجٰالاً وَ عَلىٰ كُلِّ ضٰامِرٍ يَأْتِينَ مِنْ كُلِّ فَجٍّ عَمِيقٍ » ¹.

و هدف از اين اذان و اعلان ابراهيمى(ع)آمدن هر كسى كه توان حضور را بطور متعارف دارد، مى‌باشد تا از نزديك شاهد منافع مادّى و معنوى خود باشد. وقتى همگان از باختر و خاور از شمال و جنوب و از دور و نزديك آمدند و در گردهمايى سراسرى شركت كردند، آنگاه نوبت به اذان و اعلان محمدى(ص)فرا مى‌رسد. از اين رو در ثانياً فرمود: «وَ أَذٰانٌ مِنَ اللّٰهِ وَ رَسُولِهِ إِلَى النّٰاسِ يَوْمَ الْحَجِّ الْأَكْبَرِ أَنَّ اللّٰهَ بَرِيءٌ مِنَ الْمُشْرِكِينَ وَ رَسُولُهُ » ².

يعنى هدف نهايى آن اعلان قبلى، ساختن كعبه با همه مزاياى الهى وى نبود، بلكه زمينه‌اى براى اعلان دوم كه هدف نهايى كعبه است، خواهد بود و آن اذان كه توسط خاتم پيامبران از طرف خداى سبحان صورت مى‌پذيرد همانا تبرّى خدا و رسول اكرم(ص) از هر مشرك و ملحد است.

و براى اينكه اعلان جهانى باشد و به سمع مردم سراسر گيتى برسد فرمود:

«...يَوْمَ الْحَجِّ الْأَكْبَرِ» يعنى زمانى كه همه زائران حضور دارند و روز