172عارفى قبل از هرچيز اول او را مشاهده مى‌كند و بعداً آثار او را و آنكه خدا را رقيب و ناظر نمى‌بيند نابينا است و... خلاصه آنكه اين دعا برهان صديقين را به حكماى متألّه اسلامى تعليم داد و عرفا را نيز به شهود ذات تشويق كرد و متعبدان را هشدار داد و سالكان را بيدار نمود كه در وادى ايمن دوست قدم گذاشته‌اند و راهى را مى‌پيمايند كه همان عين هدف است، زيرا از خدا به خدا رسيدن يعنى از مقصد به مقصود نائل آمدن.

پيوند كعبه و امامت و رابطه حج و ولايت

گرچه كعبه، قبله و مطاف جهانيان است و تمام مسلمانان زندگى و مرگشان به سمت آن مى‌باشد و آهنگ به سوى آن همان هجرت به سوى خداست كه اگر مرگى در اين هجرت اتفاق افتد پاداش مهاجر و اجر او را خدا شخصاً تعهد فرموده است: «وَ مَنْ يَخْرُجْ مِنْ بَيْتِهِ مُهٰاجِراً إِلَى اللّٰهِ وَ رَسُولِهِ ثُمَّ يُدْرِكْهُ الْمَوْتُ فَقَدْ وَقَعَ أَجْرُهُ عَلَى اللّٰهِ » ¹و نيز گرچه براى مكه ويژگيهاى فقهى و سياسى ثابتى است كه ديگر مكانها و شهرها فاقد آن مى‌باشند و همچنين گرچه براى حج و مواقف آن ابعاد خاص سياسى عبادى مطرح است كه ديگر عبادتها اين خصوصيات را ندارند ولى همۀ اين مزايا و تمام اين ويژگيها مرهون ولايت و امامت است، يعنى هم رهبرى‌هاى ملكوتى، اعمال و نيّات و ادعيه و مشاهدۀ آيات بينات و پى بردن به اسرار معنوى حج و مانند آن در پرتو ولايت تكوينى امام معصوم - عليه السلام - است كه حج او امام حج‌ها بوده و پيشاپيش اعمال امت به سوى بارگاه قبول الهى صعود مى‌كند و آنگاه اعمال ديگران به دنبال آن صاعد مى‌شود: «إِلَيْهِ يَصْعَدُ الْكَلِمُ الطَّيِّبُ وَ الْعَمَلُ الصّٰالِحُ يَرْفَعُهُ ».