53

فصل ششم:چهرۀ سياسى حج

حج نمايشگر حكومت والاى اسلامى

حج، چنان‌كه بيان شد، نمايشگر اصول استوار دين و تجسم عقايد و معارف سه‌گانۀ آن، يعنى توحيد، نبوّت و معاد است؛ اصولى كه ميوه‌هاى شجره طيبۀ اسلام است. يكى از پاك‌ترين ميوه‌هاى آن شجرۀ طيبه، حكومت اسلامى است كه از مهم‌ترين مظاهر اسلام است. جامعه‌اى كه خداوند در آن فرمان نراند، جامعۀ كفر و طغيان است و معبود چنين جامعه‌اى هواهاى مختلف و خواسته‌هاى گوناگون است.

با اين مقدمه به راز برخى مضامين دعاهاى عرفه پى مى‌بريم. مضمون مشترك دعاى سالار شهيدان امام‌حسين(ع) - كه بهترين دعاى عرفه است - و دعاى امام‌سجاد(ع) كه در آن وجود امام عادل، مايۀ احياى آثار دين دانسته شده، اهميت ولادت در نظامى اسلامى است.

بر اين مطلب كه حج نمايشگر حكومت اسلامى است و حكومت اسلامى در بقا و تكرر حج تأثير دارد شواهدى است كه در اينجا بدان‌ها اشاره مى‌شود:

1. از دعاهاى ابراهيم و اسماعيل هنگام ساختن كعبه اين بود كه، پروردگارا! در ميان نسل ما فرستاده‌اى از خودشان برانگيز تا...؛ رَبَّنٰا وَ ابْعَثْ فِيهِمْ رَسُولاً مِنْهُمْ يَتْلُوا عَلَيْهِمْ آيٰاتِكَ وَ يُعَلِّمُهُمُ الْكِتٰابَ وَ الْحِكْمَةَ وَ يُزَكِّيهِمْ إِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ . ¹