51مى‌شود كه همۀ موجودات در پيشگاه او خاضع‌اند. پس اگر خداى سبحان ظالمى را مهلت داد تا خانۀ كعبه را ويران كند، مضمون آيۀ شريفۀ وَ مَنْ يُرِدْ فِيهِ بِإِلْحٰادٍ بِظُلْمٍ نُذِقْهُ مِنْ عَذٰابٍ أَلِيمٍ ¹نقض نشده است.

تذكّر: گرچه امام‌معصوم(ع) را نيز شهيد كرده‌اند ليكن حقيقت امامتْ قائم به روح ملكوتى شهادت‌ناپذير اوست، نه به بدن شهادت‌پذير او، برخلاف ساختمان كعبه كه همۀ هستى آن جز سنگ‌ها و ابعاد مادى چيز ديگرى نيست.

4. امام‌باقر(ع) با مشاهدۀ طواف‌كنندگان كعبه فرمود: در جاهليت هم اين چنين بر گرد كعبه مى‌گشتند؛ «

هكَذا كانوا يَطُوفونَ فى الجاهِليةِ ». اسلام نيامده است تا همان سنت جاهلى را ادامه دهد. آنگاه فرمود: مردم مكلف‌اند اطراف اين سنگ‌ها بگردند و پس از آن نزد ما آمده، مودّت و نصرت و آمادگى خود را بر ما عرضه كنند. آنگاه به اين سخن ابراهيم خليل(ع) كه در قرآن آمده استشهاد فرمود: پروردگارا! دلهاى گروهى از مردم را به فرزندان من مشتاق كن؛ «

إنّما أُمِروا أَنْ يَطُوفوا ثُمَّ يَنْفِرُوا إلينا فيعْلمونا ولايتَهم وَيَعْرِضُونَ عَلَينا نَصْرَهم ». ثمّ قرء هذه الآيۀ فَاجْعَلْ أَفْئِدَةً مِنَ النّٰاسِ تَهْوِي إِلَيْهِمْ ².

بنابراين، مردمى كه از دور و نزديك به خانۀ خدا مشرف مى‌شوند به دو كار موظف‌اند: يكى اينكه، با بدنّ دور «كعبۀ گِل» و آن سنگ‌ها بگردند. ديگر اينكه، با جانْ دور «كعبۀ دِل» و حرم ولاى اهل‌بيت نبوت(عليهم السلام) طواف كنند. آنگاه مردمى كه با جان آمده‌اند تا ولايت خويش را بر اهل‌بيت(عليهم السلام) عرضه و آمادگى خود را براى فداكارى و نثار جان و ايثار مال اعلام كنند، «

حضُورُ الحاضرِ وقِيامُ الحجّةِ بِوُجودِ الناصِرِ » ³ را محقق مى‌سازند.

5. امام‌باقر(ع) فرمود: حضور در پيشگاه امام‌معصوم(ع) و عرضه ولايت و اعلام وفادارى و فداكارى به وى، متمم حج است؛ «

تَمامُ الحَجِّ لِقاءُ الإمامِ » ⁴. پس حجّى كه