131طبع؛ مانند رمى جمره و طواف و سعى و احرام و غير آن.

و نيز داراى فضائل عالى ديگر است؛ مانند تذكر به احوال آخرت به هنگام تماشاى اصناف خلق و اجتماع كثير فى صقع واحد على نهج واحد لا سيما در احرام و وقوفين و رسيدن به محل وحى و نزول ملائكه بر انبيا، از آدم تا خاتم - صلوات اللّٰه عليهم اجمعين - و تشرف به محل قدمهاى آن بزرگواران، مضافاً بر تشرف بر حرم خدا و خانۀ او علاوه بر حصول رقت كه مورث صفاى قلب است به ديدن اين امكنۀ شريفه با امكنه شريف ديگر كه رساله گنجايش آن را ندارد.

نتيجه اين كه حجّ داراى جمله‌اى از مشقت‌ها و فضائل كثيره از اعمال است و رسول خدا فرمود: رهبانيّت را در اين مكتب به جهاد و حج تبديل كردم و انسان با توجه به اين واقعيات بايد بداند كه به كرامت اين سفر روحانى نمى‌رسد مگر با رعايت آداب و رسوم حقيقى آن و آن چند امر است:

اول - اين كه هر عبادتى از عبادات بايد به نيت صادقه باشد و به قصد امتثال امر شارع بجا آورده شود تا عبادت به شمار آيد.

كسى كه ارادۀ حجّ دارد، اوّلاً بايد قدرى تأمّل در نيّت