65
«نيكوكارى آن نيست كه از پشت بام به خانهها در آييد، بلكه نيكى در آن است كه تقوا پيشه كنيد و خويشتندار از شهوات باشيد و در هر كار از راه آن داخل شويد.»
مفسّرانِ قديم و جديد از اين اشكالِ مُتبادر به ذهن، پاسخ دادهاند و مثلاً نويسندۀ تفسير ابى السعود، نوشته است: 1
يا مىگوييم: عربها از دو چيز پرسيدهاند:
1 - از هلال و نوماهها؛ كه پاسخ آن: ...مَوٰاقِيتُ لِلنّٰاسِ وَ الْحَجِّ... است.
2 - چون مُحْرِم مىشدند، از دَرِ خانه و يا خيمه وارد نمىشدند و آن كار را خوب مىدانستند ولى اسلام آنان را نهى كرد و در جواب گفت:
لَيْسَ بِبِرٍّ.
و يا مىگوييم: پيامبر گرامى برانگيخته شده تا بيان شرايع كند، بنابراين لازم ديده كه پس از مسألۀ مربوط به «أهلّه \نوماهها» كه به حجّ هم مربوط مىشود، مسألۀ ديگرى از احكام حجّ را كه در جاهليّت معمول بوده، بيان كند و يكى از عادات و رسومِ خرافى دوران جاهلى كه اعراب، چون محرم مىشدند، از راه معمولى و درِ رسمى به خانه وارد نمىشدند، نفى كند و اين عادت جاهلى را منسوخ نمايد و به طور ضمنى بگويد كه: در هر كار از راهش داخل شويد.
قرآن كريم مىخواهد جهان بشرى را از لحاظِ روحى و