164در اين جا بود كه پاسخ برخى از سئوالاتم را يافتم و آن اين كه ببين! اين شما هستيد : اين شماها هستيد كه براى نيم ساعت زودتر رسيدن به خانه اين چنين رفتار مىكنيد! اين شماها هستيد كه مىخواهيد كارمند گمرك را فريب دهيد! اين شما هستيد كه مىخواهيد صد تا راست و دروغ و كلك سر هم كنيد!
اين شما هستيد كه ادب، احترام، محرم و نامحرم، رعايت سالمندان و خيلى چيزهاى ديگر را به همين زودى فراموش كردهايد! آن وقت شما انتظار داشتيد:
- به مرحلۀ اشراق برسيد؟!
- به مرحلۀ كشف و شهود برسيد؟!
- به معارف ناگهانى دست يابيد؟!
- در پشت ستون توبه همهى گناهانت بريزد؟!
- در عرفات عارف شوى و در مشعر شعور پيدا كنى؟!
- نمازى چون سالكان بخوانى؟!
بله، اين آرزوها غير ممكن نيست. نياز به زحمت دارد. گنج بىرنج مَطَلَب و اگر تحمل رنج و زحمت را هم ندارى لااقل حقوق ديگران را رعايت كن اگر نمىتوانى چون عارفان باشى؛ اگر نمىتوانى چون زاهدان باشى؛ اگر نمىتوانى با پاى پياده به خانهى خدا بروى؛ اگر نمىتوانى هفتهها در احرام بمانى؛ و اگر نمىتوانى سالها رياضت بكشى؛ فقط كافىست ايمان به خدا داشته باشى، كار نيك انجام دهى و صبر و تحمل داشته باشى، و حق ديگران را رعايت كنى. و اين هم وظيفهى مشكلى نيست و خداوند هم به كار كوچك پاداش بزرگ مىدهد كه او رحم كنندهترين رحم كنندگان است.