72و به او آرامش و نيكبختى عطا كند.
عارف نامى ميرزا جواد ملكى تبريزى رحمه الله گويد:
«از گرفتن مركب سوارى، قصد كند كه در سفر آخرت محتاج به راحله است و مركب سوارى آخرت، بدن است. از اين رو مراعات آن را واجب بداند و همان طور كه مراقب تيمار مركب سوارى است، از بدن نيز مراقبت داشته باشد و آنچه لازمۀ تقويت آن است، به آن بدهد و از آنچه زيادكنندۀ قوت و نيروى او و موجب چموشى آن است، آن را باز دارد و به طورى كه نيروى بدن تقاضا مىكند، آن را براند و آن قدر كه بار مىكشد، بر آن بار كند و مراعات حقوق هر دو مركب را فراموش نكند، به همان قسم كه خداوند رعايت آنها را امر فرموده است». 1
سالك كوى عرفان، مرحوم بهارى همدانى رحمه الله گويد:
«[ حجگزار] بايد تأمّل كند و بداند كه اين «سفر جسمانى الى اللّٰه» است و يك سفر ديگرى هم، «سفر روحانى الى اللّٰه» بايد بكند و به دنيا نيامده، براى خوردن و آشاميدن؛ بلكه خلق شده از براى معرفت و تكميل نفس، آن هم سفر ديگرى است؛ كما اينكه در اين سفر حج، زاد و راحله و هم سفر و امير حاج و دليل و خُدّام و غيره لازم دارد كه اگر هر كدام نباشد، كار لنگ است و به منزل نخواهد رسيد، بل به هلاكت خواهد افتاد؛ در آن سفر هم بعينه به اينها محتاج است والّا قدم از قدم بر نخواهد برداشت و اگر بدون اينها خيال كرده، راه برود، قطعاً رو به تركستان است، كعبۀ حقيقى نيست.
امّا راحلۀ او در اين سفر بدن اوست، بايد به نحو اعتدال از خدمت آن