62
اَلْمُسْلِمِينَ 1 اميرمؤمنان عليه السلام در روايتى با همين مضمون مىفرمايد: «أحْسَنُ الْمَقٰالِ مٰا صَدَّقَهُ الفِعٰالُ». 2 «بهترين گفتار آن است كه با عمل مناسب، درستىِ آن ثابت شود». امام صادق عليه السلام مىفرمايد: «كُونُوا دُعَاةً لِلنَّاسِ بِالْخَيْرِ بِغَيْرِ أَلْسِنَتِكُمْ لِيَرَوْا مِنْكُمُ الاِجْتِهَادَ وَ الصِّدْقَ وَ الْوَرَعَ». 3«با غير زبانتان مردم را به كارهاى خير دعوت كنيد تا از شما كوشش و درستى و پرهيزكارى را ببينند.» اگر عمل همراه با گفتار نباشد، نه تنها اثر مطلوب بر جاى نخواهد گذاشت بلكه باعث نوعى بىاعتقادى و بىاعتمادى نسبت به موضوع دعوت و دعوتگر خواهد شد. لذا قرآن كريم قول بدون عمل را نكوهش كرده و آن را گناهى بزرگ شمرده است: يٰا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ مٰا لاٰ تَفْعَلُونَ كَبُرَ مَقْتاً عِنْدَ اللّٰهِ أَنْ تَقُولُوا مٰا لاٰ تَفْعَلُونَ 4 و نيز از زبان هود پيغمبر نقل مىكند كه با قوم خود گفت: وَ مٰا أُرِيدُ أَنْ أُخٰالِفَكُمْ إِلىٰ مٰا أَنْهٰاكُمْ عَنْهُ إِنْ أُرِيدُ إِلاَّ الْإِصْلاٰحَ مَا اسْتَطَعْتُ وَ مٰا تَوْفِيقِي إِلاّٰ بِاللّٰهِ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَ إِلَيْهِ أُنِيبُ 5 از مفهوم اين آيه مىتوان چنين برداشت و استنباط كرد كه اوامر و نواهى، اگر با عمل همراه باشد نقش اصلاحگرانه دارد وگرنه موجب فساد خواهد بود.
امام صادق عليه السلام مىفرمايد: «إِنَّ الْعَالِمَ إِذَا لَمْ يَعْمَلْ بِعِلْمِهِ زَلَّتْ مَوْعِظَتُهُ عَنِ الْقُلُوبِ كَمَا يَزِلُّ الْمَطَرُ عَنِ الصَّفَا»؛ 6« هرگاه عالم به علمش عمل نكند، موعظه او از دلها خواهد لغزيد همانگونه كه باران از سنگ سخت مىلغزد.»