61ذهنيت آنها را اينگونه شكل دهد كه شيعه مثلاً دشمن فلان و فلان است و كينه ديرينه‌اى را كه با تقريب و تفاهم، تا حدودى مى‌توان كاهش داد، همچنان زنده نگهدارد و نسل جوان امروز را با همان ايده‌ها و عقده‌ها كه در گذشته عامل اختلاف و جدايى بوده، بزرگ كند كه هرگاه دست به قلم بردند و يا زبان به سخن گشودند، آن كينه‌ها را باز گشايند و مسائل اصولى و حياتى امروز مسلمين را تحت‌الشعاع مباحثى قرار دهند كه در طى چهارده قرن گذشته حل ناشده باقى مانده است و بالاخره آتش جنگ و خلاف همچنان مشتعل بماند. نتيجه آنكه به نظر مى‌رسد ايرانيان شيعه حتى روحانيون ما به هيچ وجه صلاح نيست به گفتگو با آنها بنشينند و به‌ويژه در مسائلى مانند خلافت خلفا و امثال آن.
علاوه بر معلومات دينى و مطالعات لازم در رابطه با حج، مبلّغ را پيش نيازهايى است؛ از جمله آموزه‌هاى حوزوى، چون ادبيات عربى و فارسى، تاريخ اسلام و شناخت كشور عربستان، اديان و مذاهب اسلامى و بينش سياسى نسبت به كشورهاى اسلامى و جهان معاصر. همچنين آشنايى با تاريخ اسلام وشناخت اماكن حرمين وجغرافياى آن؛ ازجمله نيازهاى مبرم مبلغ مى‌باشد.
افزون بر اينها، داشتن نظم و برنامه‌ريزى در كار تبليغ، از عوامل مؤثر در موفقيت است؛ به‌ويژه آنكه اگر سازمانى عهده‌دار تبليغ باشد.
3 - نقش عمل در تبليغ
آنچه در تبليغات نقش عمده و پايدار ايفا مى‌كند، عمل است.
بهترين سخن آن است كه با عمل پشتيبانى شود. به بيان قرآن كريم: وَ مَنْ أَحْسَنُ قَوْلاً مِمَّنْ دَعٰا إِلَى اللّٰهِ وَ عَمِلَ صٰالِحاً وَ قٰالَ إِنَّنِي مِنَ