83از سفر و اقامت حجاج در مكه استفاده مادّى مىنمايند اشاره دارد.
اين مستشرق در بخش ديگرى از كتاب خود اشاره به آرامشى دارد كه در مكه در ماه محرمالحرام و پس از بازگشت گروه بسيارى از حاجيان به كشورهاى خود به وجود مىآيد. او مىگويد گروهى از حجاج سعى مىكنند تا روز عاشورا را، كه روز فتح مكه در صدر اسلام بوده، در مكه باشند و به ايرانيان اشاره دارد و مىنويسد: حاجيان ايرانى معمولاً در روز عاشورا به صورت محرمانه به عزادارى امام حسين - ع - مىپردازند، ولى در جدّه و پس از جنگ عثمانى و روسيه، ايرانيان اين مراسم را علنى برگزار مىكنند و او از سبب و ارتباط ميان «آزادى مراسم عزادارى» و جنگ حكومت عثمانى و روسيه اطلاعى ندارد. در ادامه مىنويسد: ايرانيان در دهۀ محرم در منزل بزرگى اجتماع نموده و به عزادارى مىپردازند، درب اين منزل بر روى همه باز است و هر كسى مىتواند در مراسم شركت جويد و خود هورغرونيه نيز در محرم سال 1834 ميلادى در اين مراسم شركت جسته است و مىگويد:
او حاكم ترك را كه به دعوت كنسول ايران در آن مجلس حضور داشته ديده است و اين حاكم نه تنها از شربتى كه در مجلس به حاضرين مىدادند نوشيد بلكه گريۀ تأثرآورى نيز نمود!
او آنگاه به مناسبتهايى كه مردم مكه آنها را پاس داشته و مراسمى برپا مىدارند و بر سر مزار اوليا مىروند، اشاره مىكند و مىگويد: روزهاى معينى در سال وجود دارد؛ نظير «يوم ستناميمونه» و «يوم الشهداء» و «يوم الشيخ محمود» و «يوم المهدلى». يوم الشهدا، بزرگداشت روزى است كه حسين بن على و ياران او در پاى كوه فخ به شهادت رسيدند، او در سال 786م. از شهر ينبع بر عليه عباسيان قيام كرد و شهيد گرديد. ليكن برخى از مكيان معتقدند كه در پاى اين كوه آرامگاه برخى صحابه نظير عبداللّٰه بن