61مجتمع بودند، نگرانى خود را از آيندۀ امت اسلامى، به زبان آورد و حوادث و وقايع تلخ غمانگيز بسيارى، به مردم، گوشزد فرمود.
نگرانى پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله از وضع حجّ در آخرالزّمان
از عبداللّٰه بن عبّاس روايت شده كه مىگويد در حجّةالوداع كه همراه رسول خدا صلى الله عليه و آله حج بجاآورديم، پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله باب كعبه را گرفت و در حالتى كه رو به مردم كرده بود، مطالبى دربارۀ حوادث آينده در زمانهاى بعد بيان فرمود كه از آن جمله، مطلب مربوط به حج است كه مىفرمايد:
يحج أغنياأ أمتي للنزهة و يحج أوساطها للتجارة و يحج فقراؤهم للرياء و السمعة فعندها يكون أقوام يتعلمون القرآن لغير الله فيتخذونه مزامير و يكون أقوام يتفقهون لغير الله ». 1
مضمون حديث آن كه:
«روزگارى مىآيد كه قدرت ايمان در مسلمانان، رو به ضعف و كاهش مىگذارد، هوا به جاى خدا در دلها حاكم مىشود؛ دنيا منتهاى آمال و آرزوها مىگردد؛ تمام حركتها و فعّاليّتها بر محور دنيا مىچرخد؛ تا آن جا كه وظايف دينى و اعمال عبادى هم براى نيل به دنيا انجام مىشود، به حدّى كه عالىترين شعار الهى (حجّ خانۀ خدا) كه بهترين وسيلۀ ارشاد بشر به سوى معنويّت و روحانيت و خلع لباس دنيادوستى از جان آدمى است، صورت ديگر به خود مىگيرد و ثروتمندان امت، براى تفريح و تفرّج، به مكه مىروند؛ و متوسّطان آنان، براى خريد و فروش و تجارت و فقرا و مستمندان براى كسب آوازه و شهرت.»
و نيز فرمود:
«در آن زمان، چنان مىشود كه مردمى علوم قرآنى مىآموزند براى غير خدا، تلاوت قرآن مىكنند به آهنگ غناء، بحث و فحص در علم به احكام دينى مىكنند براى رسيدن به منافع مادّى و شئون دنيايى.»
تا آخر حديث كه مطالب حزنآور ديگرى فرمودند.