137هان، اى هوشمندان! موقف، موقف حسّاسى است. بيدار و هوشيار بايد بود كه روز، روز عطيّه و احسان است! بناى حضرت ربّ العالمين بر بخشش و انعام است.

زنهار كه چرت و كسالت، عارضت نشود ¹. الحَذَر كه وقت بسيار عزيز و پرارج خود را با تماشاى ديگران و صحبت‌هاى بيهوده با اين و آن، ضايع و تباه نكنى كه اين توفيق، هميشه و آسان، شامل حال هر كسى نمى‌شود. چه بسا آدمى بعد از 30 سال و 40 سال و 70 سال، اوّلين بار است كه خود را در عرفات مى‌بيند و شايد هم ديگر تا آخر عمر نبيند.

يعنى در تمام عمر، تنها يك نيم روز اين موفقيّت نصيبش شده و وقوف در عرفات را درك كرده است.

اين نيم‌روز چند ساعته هم به سرعت مى‌گذرد و آفتاب روز عرفه، دامن خود را از صحراى عرفات و اهل عرفات، بر مى‌چيند و هنگام كوچ كردن و بار بستن و رفتن فرا مى‌رسد.

خدايا تو خود، تفضّلى كن! عنايتى فرما كه در همين مدّت كم، فضل عظيمت نصيب ميهمانانت شود و با روحى عارف و قلبى متطهّر و تائب، از موقف حركت كنند.

پروردگارا! اين بقعه، همان بقعه‌اى است كه حضرت آدم ابوالبشر عليه السلام ، آن‌جا، به تقصير خود اعتراف كرد و مورد عفو و مغفرتت واقع شد، و از آن جهت عرفات ناميده شده است ². اين مكان، همان مكان است كه ابراهيم خليل عليه السلام آن‌جا، اظهار تذلّل به درگاهت كرد و مشمول عنايت خاصّه‌ات گشت. تمام انبيا و پيامبران، اين‌جا به خاك بندگى نشسته‌اند. اين‌جاست كه رسول اعظم حق صلى الله عليه و آله عرض عبوديت به آستان قدس ربوبى كرده است.

خدايا! اين‌جا همان جاست كه حسين عزيزت عليه السلام در ميان آفتاب سوزان، در حالتى كه جمعى از كسان و يارانش همراهش بودند، با سر برهنه، به درگاهت ايستاد و مانند