318 اَلْأَكْبَرِ أَنَّ اللّٰهَ بَرِيءٌ مِنَ الْمُشْرِكِينَ وَ رَسُولُهُ؛ ¹ «و اين اعلامى است از ناحيۀ خدا و پيامبرش به [ عموم] مردم در روز حج اكبر، كه خداوند و پيامبر او، از مشركين بيزارند.»

عرفه و حج اكبر

در بين محدثان و مفسران قديم و جديد، در اين‌كه «حج اكبر كدام است؟» اختلاف نظر وجود دارد، برخى از آنان معتقدند:

1. مراد از حج اكبر، روز عرفه است. از ابن عباس، طاووس، عمر، عثمان، مجاهد، عطاء، سعيد بن مسيب، ابن زبير، ابوحنيفه و شافعى نقل شده كه روز عرفه را روز حج اكبر مى‌دانند.

ابوالشيخ نيز از ابن عباس نقل مى‌كند كه گفته است:

همانا روز عرفه، روز حج اكبر است و اين روز، روز مباهات است؛ روزى است كه خداوند به اهل زمين در برابر ملائكه آسمان، فخر كرده و مى‌فرمايد: «جاؤني شعثا غبرا آمنوا بى و لم يروني و عزتي لأغفرت لهم .» ؛ «ژوليده موى و گرد و خاك بر چهره نشسته، به‌سوى من آمده‌اند. به من ايمان آوردند، با آن‌كه مرا نديده‌اند. به عزت خودم سوگند آنها را مى‌بخشم.»

برخى از كسانى كه اين قول را پذيرفته‌اند به حديث معروف «الحج عرفه» استدلال كرده و مى‌گويند: از آن‌جا كه يكى از بزرگ‌ترين اعمال حج، وقوف در عرفه است، و كسى كه آن را درك كند، حج را درك كرده و كسى كه آن را درك نكند، حج او باطل است، از اين‌رو روز عرفه را روز حج اكبر ناميده‌اند.

2. دسته ديگر «يوم الحجّ الأكبر» را تمامى ايام حج مى‌دانند. اين گروه معتقدند همان‌گونه كه «جنگ جمل»، «جنگ صفين» و «جنگ بعاث» با اين‌كه روزها طول كشيده، از آنها به «روز صفين»، «روز جمل» و «روز بعاث» تعبير مى‌كنند و مرادشان از