129و بعد از آن ابراهيم عليه السلام زبان گشوده، در خصوص امّت محمّد صلى الله عليه و آله دعا كرده گفت :

اللّٰهُمَّ مَن حَجَّ مِن شُيُوخِ امَّةِ مُحمَّدٍ صلى الله عليه و آله فَهَبْهُ لي ¹، اسماعيل و هاجر عليهما السلام آمين گفتند. بعد از آن، اسماعيل عليه السلام دعا كرده گفت : اللّٰهُمَّ مَن حَجَّ مِن شَبابِ امَّةِ مُحمَّدٍ صلى الله عليه و آله فَهَبْهُ لي ²، ابراهيم و هاجر عليهما السلام آمين گفتند. بعد از آن هاجر دست به دعا برداشته گفت : اللّهُمَّ مَن حَجَّ مِن نِساءِ امَّةِ مُحَمَّدٍ صلى الله عليه و آله فَهَبْهُ لي ³، پس ابراهيم و اسماعيل عليهما السلام آمين گفتند ⁴.

بدان كه : حاجّ همينكه احرام بسته مشغول تلبية ⁵ گفتن شد، بايد تصوّر كند كه اين تلبية ⁶، اجابت نداى خداوندى است، و مقام لبّيك، مقام اضمحلال در بحر عبوديّت است كه يكسَر، خود را در خدمت مولاى خود برپا ايستاده بيند، و يكجا حواسّ ⁷ظاهريّه و باطنيّۀ خود را مصروف به جانب او نمايد؛ اگرچه بايد اميد به قول لبّيك از جانب خداوندى داشته باشد، امّا از ردّ آن نيز خوفناك گردد و بترسد، مبادا لا لبَّيك و لا سعدَيك جواب او باشد، پس بايد متردّد شود ميان خوف ⁸ و رجا ⁹؛ از خود و عمل خود نا اميد، و به فضل و كرم الٰهى اميدوار باشد، و بداند كه : وقت لبّيك گفتن، ابتداى حجّ و محلّ خطر است.

مروى است كه : [ حضرت] سجّاد عليه السلام چون احرام بست و به مركب سوار شد، رنگ مبارك او زرد شده، لرزه بر اعضاى وى افتاده، نتوانست كه تلبيه گويد، عرض كردند كه چرا تلبيه نمى‌گويى ؟ فرمود كه مى‌ترسم پروردگار من گويد : لا لبّيك و لا سعدَيك. پس چون زبان به تلبيه گشود و لبّيك گفت، بى‌هوش شده از مركب به زمين افتاد، او را به هوش آوردند و سوار كردند، لحظه به لحظه چنين مى‌شد تا آنكه از حجّ فارغ گرديد ¹⁰.

و باز همينكه حاجّ زبان به تلبيه گشود و صداى تلبيۀ مردمان بلند شد متذكّر شود كه