130اين، اجابت نداى خداوندى است، و از اين ندا ياد كند نفخ صور و برآمدن مردم از قبور را؛ كه كفنها در گردن، به عرصات قيامت ايشان را مى‌خواند، كه آنها هم كفن پوشيده، رو به محشر مى‌گذارند، پس بجهت اين ملاحظه و تفكّر، شوق در گفتن تلبيه زياد كرده، متذكّر اين باشد كه به هر قدمى كه برمى‌دارد نزديك مى‌شود به جوار رحمت شاهنشاه عالم؛ و تلبيه را هر قدر بيشتر گويد، بر ثوابش بيشتر نايل شود.

فِى الحديث : رسول‌خدا صلى الله عليه و آله فرموده : آن كسى كه احرام بسته تلبيه گويد، بنويسد خداى تعالى به هر تلبيه گفتن او ده حسنه، و محو گرداند از او ده سيّئه ¹.

ايضاً [ حضرت] امير عليه السلام فرموده كه : هيچ كس آواز خود را به تلبيه بلند نسازد در احرام مگر آنكه لبّيك گويند به او، به آواز بلند از جانب راست، و از جانب چپ او است تا منتهاى زمين ². و : هر كه لبّيك گويد در احرام خود هفتاد بار از روى ايمان و احتساب، خداوند عالم گواه مى‌گيرد براى او هزار ملائكه را به براتى از آتش و براتى از نفاق ³.

فايدة : جناب ابراهيم عليه السلام چنانچه ذكر شد، بعد از اتمام [ بناى] كعبه، ندا كرد و فرمود :

«أيُّهَا النّاسُ هَلُمَّ إلَى الْحَجِّ» به صيغۀ مفرد، بجهت اينكه خطاب شامل شود بر اشخاصى كه در آن زمان موجود و در عالم شهود ⁴ بودند و به كسانى كه بعد از آنها خواهند آمد تا روز قيامت؛ در حديث است كه : هرگاه هَلُمُّوا مى‌فرمود (به صيغۀ جمع)، شامل نمى‌شد مگر به حاضرين در آن زمان ⁵.

و علما رضوان‌اللّٰه عليهم، چند وجه در سرّ اين مطلب فرموده‌اند، از آنها آنچه به نظر