52

4. تشيع زاييده انديشه ايرانيان است

بى پايه ترين فرضيه اين است كه گاهى گفته مى شود چون ايرانيان ملى گرا ، مخالف گسترش اسلام و سلطه اعراب بودند ، اين انديشه را اختراع كردند ، و پيروى على و اولاد على ( عليه السَّلام ) را به عنوان يك مذهب پديد آوردند تا از سلطه اعراب رهايى يابند .

اين فرضيه به قدرى بى پايه است كه طراح آن كوچك ترين اطلاعى از تاريخ شيعه در ايران ندارد . همان طور كه يادآور شديم ، تشيع در عصر رسول خدا پى ريزى گرديد ، بذر آن در مدينه پاشيده شد و در همانجا رشد نمود و سپس در دوره حكومت اميرمؤمنان در عراق گسترش يافت ، در حالى كه هنوز در ايران شيعه اى وجود نداشت .

پس از فتح ايران به دست مسلمانان ، ساليان درازى اين سرزمين تحت سيطره امويان و عباسيان قرار داشت و غالب ايرانيان را اهل تسنن تشكيل مى دادند ، اگر چه در برخى از نقاط ، شيعه وجود داشت .

گسترش تشيع در ايران ، پديده اى مقطعى و بى مقدمه نيست ، بلكه محصول عوامل گوناگون در دراز مدت بوده و در خلال ده قرن صورت گرفته است . اينك به برخى از اسباب گسترش تشيع در ايران به صورت گذرا اشاره مى كنيم :

الف . ايرانيان تحت ستم در عراق

در جنگ قادسيه حدود چهارهزار نفر ايرانى ، از لشكر ايرانيان گسسته و به سپاه اسلام پيوستند و اسلام را از صميم دل پذيرفتند ، به اين شرط كه پس از پايان جنگ هر كجا خواستند بروند ، و يا با هر قبيله اى كه خواستند پيمان ببندند و مانند ديگر مسلمانان سهمى از غنائم داشته باشند . متأسفانه پس از پيروزى اسلام بر سپاه ايران ، تمام قراردادها زير پا نهاده شد و تحقير آنان آغاز گرديد و به اصطلاح امروز ،