209بر حسب اعتقاد شيعيان، در مواقعى كه مشيت و اراده الهى تعلق گيرد و مصلحت بداند، به هر يك از مخلوقات خويش علم و قدرت عطا مىكند. اين افاضه علم، گاهى به واسطه معلم و افراد بشر و گاهى بدون واسطه آنها صورت مىگيرد. نوع دوم افاضه علم، به علم لدنّى و علم غيب تعبير مىشود و بدون مكتب رفتن و معلم ديدن حاصل مىشود.
خداوند در سورۀ جن صريحاً مىفرمايد: عٰالِمُ الْغَيْبِ فَلاٰ يُظْهِرُ عَلىٰ غَيْبِهِ أَحَداً إِلاّٰ مَنِ ارْتَضىٰ مِنْ رَسُولٍ ... ؛ «خداوند كه عالم و داناى غيب است، احدى را بر غيب خويش آگاه نمىسازند، مگر كسانى كه از رسولان برگزيده خويش را... .» 1 اين آيه صراحت كامل دارد كه برگزيدگان و رسولان، مستثناى علم غيب هستند كه خداوند به آنها افاضه مىكند. در سوره آل عمران نيز مىفرمايد: وَ مٰا كٰانَ اللّٰهُ لِيُطْلِعَكُمْ عَلَى الْغَيْبِ وَ لٰكِنَّ اللّٰهَ يَجْتَبِي مِنْ رُسُلِهِ مَنْ يَشٰاءُ فَآمِنُوا بِاللّٰهِ وَ رُسُلِهِ وَ إِنْ تُؤْمِنُوا وَ تَتَّقُوا فَلَكُمْ أَجْرٌ عَظِيمٌ ؛ «خداى متعال همه شما را از اسرار غيب آگاه نسازد، لكن وقتى كه مشيت الهى بر پيغمبرى تعلق گيرد او را برگزيند. پس شما به خدا و پيغمبرش بگرويد كه چون ايمان آوريد و پرهيزگار شويد، اجر عظيمى خواهيد يافت.» 2 اين آيه نيز صراحت دارد كه افراد برگزيدهاى از جانب حق، به عنوان رسول انتخاب مىشوند و به اذن و امر پروردگار، عالم به علم غيب مىشوند. استثنايى كه در اين دو آيه وجود دارد بدين معنا است كه علم غيب جزو ذات پروردگار است ولى كسانى نيز مستثنى شدهاند.
در آيات ديگرى از قرآن مجيد، اين موارد استثنا به صراحت مشخص شده است.
در سوره آل عمران، حضرت عيسى به قوم خود بنىاسرائيل مىفرمايد: وَ أُنَبِّئُكُمْ بِمٰا تَأْكُلُونَ وَ مٰا تَدَّخِرُونَ فِي بُيُوتِكُمْ ؛ «به شما بگويم كه در خانه هايتان چه مىخوريد و چه ذخيره داريد.» 3 در سوره كهف مىفرمايد: قُلْ إِنَّمٰا أَنَا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ يُوحىٰ إِلَيَّ أَنَّمٰا إِلٰهُكُمْ إِلٰهٌ وٰاحِدٌ ؛ «اى رسول! به آنها بگو: من نيز چون شما بشرى هستم كه به من وحى