272بگو:(نماز در اين وادى معادل)عمرهاى است كه در موسم حج به جا آورده مىشود».
آبشارهاى بالاى وادى عقيق از نزديك وادى فرع آغاز مىشود و سپس به سمت شمال جريان مىيابد و از بين حرار در شرق و جبال قدس در غرب مىگذرد و در آنجا وادىهاى بزرگى به عقيق مىريزد و در اينجا به نام«نقيع» خوانده مىشود تا اينكه به نزديك «بئر الماشى»،در راه هجرت مىرسد و نام«عقيق الحسا»به خود مىگيرد.در اين نقطه به سمت شمال غربى منحرف مىشود و تا ذو الحليفه(آبار على)،محل ميقات اهالى مدينه،ادامه مىيابد.گاهى اوقات از نقيع تا ذو الحليفه را«عقيق اقصى»و بعد از ذو الحليفه را«عقيق ادنى»مىنامند.مسير آن در ذو الحليفه به سمت شمال كج مىشود و از شرق كوه عير و از غرب«بيداء»و سپس«جماء تضارع»آن را در ميان مىگيرند.در نزديك مسجد قبلتين وادى بطحان به عقيق مىپيوندد و مجموعا به سمت جرف و غابه پيش مىروند.از شرق وادى«قنات»به آنها مىپيوندد كه محلّ تلاقى آنها را«مجمع الأسيال»مىگويند.
بعد از مجمع الأسيال،اين وادى با نام «خليل»موسوم مىشود كه نامى جديد است و در كتابهاى قديمى ذكرى از آن به ميان نيامده است.از وادى«مخيط»كه گذشت،به نام وادى«حمض»خوانده مىشود.
در كنار نام وادى عقيق مدينه، همواره از جاهايى چون:«حمى النقيع» (كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله آن را قرقگاه قرار داد)، ميقات اهالى مدينه(ذو الحليفه)،معرّس (معرّس پيامبر خدا)عروة بن زبير و قصر و چاه او،چاه رومه يا چاه عثمان و بسيارى ديگر از آثار ارزندۀ تاريخى،نام برده مىشود.دربارۀ وادى عقيق كتاب مستقلى به نام«اخبار الوادى المبارك» نوشتهام.
وادى عقيق در تاريخ
وادى عقيق،اگر مشهورترين وادى جزيرة العرب نباشد،دست كم مشهورترين وادى مدينۀ منوره به شمار مىآيد؛زيرا كه تاريخ مدنيّت اين شهر پاك؛يعنى مدينه،با اين وادى گره خورده است.