448در سده شانزدهم و اوايل سده هفدهم ميلادى، در باره مسير و كاروان حج مصر، معلومات زيادى وجود دارد. حجاج شمال آفريقا (مراكش، مغرب، تونس و الجزائر) از راه دريا و يا خشكى به مصر مى‌آمدند و پس از حركت از قاهره، از راه خشكى عقبه به مكه مى‌رفتند و يا از راه دريا به اين شهر مى‌رسيدند.
عبدالقادر بن محمدبن عبدالقادر بن محمد انصارى الجزرى الحنبلى (متوفاى 977) در كتاب خود، در باره مسير مصر و كاروان آن و محمل حج، معلومات زيادى را بيان كرده است. 1 از آنجا كه او و پدرش از اين مسير به سفر حج مى‌رفتند، اين راه را به خوبى مى‌شناخت. او در جلد دوم كتاب خود، راهنما و منازل مسير مصر و حوادث نيمه دوم قرن دهم هجرى را به تفصيل آورده است. وى در كتابش به فرستادن محمل از حلب و كرك در بعضى سال‌ها نيز اشاره كرده است.
الجزرى محمل مصر و شام را توصيف كرده، مى‌گويد: محمل يمن به هيچ‌وجه قابل مقايسه با اين محمل‌ها نيست.
او چهار مسيرى را كه از مصر به مكه وجود داشت، شرح مى‌دهد. 2 الجزرى بعد از ترسيم مفصل مسير شام، به شرح منازل مسير عراق - مكه در آن دوره مى‌پردازد.
وى در كتابش گزارشى را كه احمد بن محمدالمغربى گرانادايى در مورد مسير حج عراق به مكه نوشته بود، جاى داده است. 3 الجزرى در كتاب خود، به نقل از كتاب «الممالك» علامه ابن فضل اللَّه العمرى، اين مسير را وحشى‌ترين راه در بين تمام راه‌هاى حج توصيف مى‌كند. 4
او در تصوير حج سال 678، وجود چهل هزار حاجى مصرى و در عين حال حضور همان تعداد حاجى سورى و عراقى را ذكر مى‌كند.
ابو سالم عبداللَّه بن محمد عياشى در سال 1072 ه. از وطن خود الجزاير حركت كرد و پس از عبور از تونس و ليبى، به اسكندريه آمد. او از اسكندريه به راه نيل به ينبع