449آمده، سپس از راه خشكى به مكه رفت. از آنجا به مدينه و در يكم ربيع الثانى از مدينه به رمله فلسطين حركت كرد. پس از زيارت قدس در سال 1074 ه. به كشور خود بازگشت. 1
در قرن 17 ميلادى، يك حاجى مسيحى، سفرى را كه به همراه ساير حجاج مسيحى به قدس داشت، وصف مىكند.
سيمون لهستانى در بين سالهاى 29 - 1017 از استانبول حركت كرده، ابتدا به قاهره آمده و از آنجا به محمل شام، كه به سمت مكه حركت مىكرد، ملحق شد.
او در شهر رمله، از اين كاروان جدا شد و به همراه همسفران خود به طرف قدس و حلب رفت. او تمام حوادثِ به راه افتادن محمل، جشنهاى مربوط به آن، ساختار كاروان حج، دشوارىهاى سفر، مسيرهاى حركت و بهطور خلاصه، ارسال محمل از مصر به مكه را شرح مىدهد. 2
2. مسير شام
در مورد كاروان حج شام در قرن 16 و اوايل قرن 17 ميلادى، هيچگونه سند مكتوبى در اختيار نداريم. بعد از اين تاريخ، معلومات، اسناد و سفرنامههاى زيادى در مورد كاروان شام به ثبت رسيده است.
كاروان شام، كاروان بسيار بزرگى بود. ابتدا حجاج بالكان به استانبول مىرسيدند.
جمعيت حجاج عثمانى هم اجتماع كرده و پس از آن كه همه در اسكودار جمع مىشدند، همراه صرّه همايونى حركت كرده، به ازنيق، اسكى شهر، قونيه، آدانا، طرسوس و سرانجام به حلب مىرسيدند.
حجاج ايران، عراق و بلاد شام در دمشق گرد هم مىآمدند و پانزده روز در آنجا جشن مىگرفتند و از راه زرقا، قطرانه، معان، تبوك و علا به مدينه رفته و از آنجا راهى مكه مىشدند.