64 عدم جواز دخولهم شيئاً من المساجد فهو ضعيف. ¹

به آيه (فَلاٰ يَقْرَبُوا الْمَسْجِدَ الْحَرٰامَ...) بر ناروايى واردكردن چيز نجس به مسجدالحرام استدلال شده است. دور هم نيست، هرچند جاى مناقشه دارد. اما استدلال به آن بر ناروايى ورود كافران به هر مسجدى، ضعيف است.

آيه ديگرى كه شايد به آن استدلال شود، اين آيه شريفه است: (مٰا كٰانَ لِلْمُشْرِكِينَ أَنْ يَعْمُرُوا مَسٰاجِدَ اللّٰهِ شٰاهِدِينَ عَلىٰ أَنْفُسِهِمْ بِالْكُفْرِ...) (توبه: 17). به اين بيان، عمران در لغت به دو معنا آمده است: «ساخت و ساز» و «زيارت و رفت‌وآمد». بنابراين، مشركان، هم از ساختن واداشته شده‌اند و هم از زيارت و رفت‌وآمد به مسجدها.

پاسخ: هر چند عمران، به معناى زيارت و رفت‌وآمد هم آمده، ولى معناى رايج و شايع آن نيست و در قرآن كريم هرجا واژه عمران به كار رفته، به معناى شايع آن آمده كه ساخت و ساز باشد.

افزون بر اين، به فرض درستى اين ادعا، آيه ويژه مشركان است و بر گسترش آن به ديگر كافران، همان اشكال‌هايى را دارد كه در آيه قبل بدان اشاره شد.

روايات

شيخ طوسى، علامه، صاحب جواهر و... كه در مقام استدلال بر مدعا بوده‌اند، به حديثى در اين موضوع استدلال نكرده‌اند. تنها صاحب حدائق دو روايت نقل مى‌كند كه مضمون هر دو يكى است: يكى از دعائم الاسلام و ديگرى از راوندى، كه علامه مجلسى هر دو روايت را در بحار آورده است. شايان ذكر است كه صاحب حدائق، غير از همين دو روايت، به هيچ دليل ديگرى، حتى آيه شريفه، كه همگان استدلال كرده‌اند، استناد نمى‌كند:

نوادر الراوندي بإسناده عن موسى بن جعفر(ع) عن آبائه، قَالَ: «قَالَ رَسُولُ اللهِ(ص) لَتَمْنَعُنَّ مِنْ مَسَاجِدِكُمْ يَهُودَكُمْ وَ نَصَارَاكُمْ وَ صِبْيَانَكُمْ أَوْ لَيَمْسَخَنَّكُمُ اللهُ قِرَدَةً أَوْ خَنَازِيرَ رُكَّعاً أَوْ سُجَّداً. ²