37811ه.ق، عمر بن خطاب، در سال 12 هجرى ابوبكر و در سال 13 ه.ق عبدالرحمان بن عوف امارت حج را برعهده داشتند. در زمان خلافت خليفه دوم و خليفه سوم نيز خود خلفا در موسم حج حضور داشتند.
بنابر نقل مسعودى، در سالهاى 36 و 37 ه .ق عبدالله بن عباس - كه قاعدتاً بايد از جانب اميرالمؤمنين على(ع) مأمور امارت حج را برعهده گرفته باشد. 1 ولى معاويه كه با حضرت بيعت نكرده بود و از هر فرصتى براى كارشكنى استفاده مىكرد، يزيد بن شجره الرهادى را بهعنوان اميرالحاج به حج اعزام كرد، بين نماينده خليفه مسلمين و نماينده غيرقانونى معاويه اختلاف درگرفت كه بالأخره مجبور شدند به امامت جماعت شيبة بن عثمان بن ابىطلحه رضايت دهند. 2
تعجب از بعضى نويسندگان اهل سنت است كه اين واقعه را شاهدى گرفتهاند بر اينكه عامل و كارگزار، از شئون حكومت نبوده، بلكه به مقتضاى مصلحت عموم مسلمين عمل مىشده است! 3
از برخى خطب نهجالبلاغه استفاده مىشود كه كارگزار اميرالمؤمنين على(ع) در مكه، قثم بن عباس بن عبدالمطلب بود. حضرت طى نامهاى دستور مىدهد در برابر مأموران و جاسوسان معاويه كه به مكه آمده و درصدد تحريك مسلماناناند، هوشيار باشد. 4 همچنين به او مىفرمايند با مردم حج را اقامه كن، ايامالله را به آنان يادآورى كن و سپس آداب برخورد با مردم را به وى گوشزد مىكنند. 5 او تا زمان شهادت حضرت، والى مكه بود، پس همانطور كه پيامبر پيشبينى كرده بود، در زمان معاويه و در سمرقند به شهادت رسيد. 6
در سال 40 ه .ق كه ميان امام حسن مجتبى(ع) و معاويه اختلاف و نزاع بود، مغيرةبن شعبه امارت حج را برعهده گرفت. از اين سال تا پايان سلطنت اموىها، معمولاً امارت حج برعهده اعوان و انصار معاويه و افرادى از دودمان بنىاميه بود. مىتوان از عتبة بن ابىسفيان، مروان بن حكم، يزيد بن معاويه، سعيد بن عاص، وليد بن