379عتبه و عثمان بن محمد بن ابى‌سفيان به‌عنوان امراى حج در اين مقطع از تاريخ اسلام نام برد. پس از حادثه جانگداز كربلا، كه عبدالله بن زبير دست به شورش زد و شهر مكه را در اختيار گرفت، تا ساليان درازى امارت حج را خود برعهده داشت.
در سال 72 ه .ق كه حجاج بن يوسف ثقفى بر كوفه مسلط شد، اميرالحاج بود و به نقل مسعودى، پس از وقوف در منا و بازگشت به مكه، طواف خانه خدا را به‌جا نياورد.
در سال 73 نيز امارت حج برعهده او بود و در همين سال عبدالله بن زبير را به قتل رساند.
پس از اين دوره، نام افرادى چون عبدالملك بن مروان، سليمان بن عبدالملك‌بن مروان، ابان بن عثمان بن عفان، وليد بن عبدالملك، عمر بن عبدالعزيز بن مروان، ابوبكر محمد بن عمرو بن حزم، هشام بن عبدالملك، ابراهيم بن هاشم المخزومى، سليمان‌بن هشام بن عبدالملك، وليد بن يزيد بن عبدالملك، خالدبن عبد الملك‌بن حارث، محمد بن عبدالملك بن مروان و افراد ديگرى از اين قبيل جلب‌نظر مى‌كند. 1
هيچ‌يك از خلفاى اموى و عباسى، امارت حج را همچون ساير مسئوليت‌هاى اجتماعى و سياسى، به افرادى كه خارج از تيره و قبيله يا اعوان و انصار خود بودند، واگذار نكردند. بنابر نقل مسعودى، در سال 202 ه .ق، ابراهيم بن موسى بن جعفر، براى اولين بار به‌عنوان فردى از دودمان ابى‌طالب، امارت حج را برعهده گرفت. آن هم نه اينكه از ناحيه خليفه وقت نصب شده باشد، بلكه به واسطه شورشى كه سازماندهى كرده بود، در موسم حج امارت حج را در اختيار گرفت. 2 او در زمان خلافت مأمون عباسى، مدتى از جانب محمدبن محمدبن زيد بن على كه قيام كرده بود، امارت يمن را برعهده داشت. 3
محقق و رجالى معاصر، مرحوم تسترى فضل و منقبتى را كه شيخ مفيد براى همه فرزندان امام موسى بن جعفر(ع) ذكر كرده، نادرست خوانده و وجوه مختلفى از ضعف ابراهيم بن موسى را بيان كرده است. 4