283از امام صادق(ع) درباره نماز جماعت پشت سر اهل سنت پرسيدم. حضرت فرمود: «آنان در نظر من همانند ديوارند».

روايت ابن راشد

قال قلت لأبي جعفر(ع) إنّ مواليك قد اختلفوا فأصلّي خلفهم جميعاً، فقال: «لا تصلّ إلّاخلف من تثق بدينه». ¹

ابن راشد مى‌گويد: از امام صادق(ع) پرسيدم: دوستان شما درباره نماز خواندن پشت سر مخالفان (اهل سنت) اختلاف كرده‌اند. آيا پشت سر آنها نماز بخوانم؟ حضرت فرمود: «نماز نخوان جز پشت سر كسى‌كه به دين او اطمينان دارى».

روايات بسيارى به اين مضمون وارد شده است كه به جهت طولانى شدن، از آوردن يكايك آنها خوددارى كرده، در پاسخ اين‌گونه روايات، كلام دو فقيه بزرگ را مى‌آوريم:

حضرت امام(رحمه الله) پس از بيان رواياتى كه دلالت دارد تقيه مداراتى موجب مجزى بودن عمل است، در مقام رد روايات معارض مى‌نويسد:

پاسخ رواياتى‌كه دلالت دارد خواندن نماز جماعت پشت سر اهل سنت جايز نيست و آنان به منزله ديوار هستند و جز پشت سر كسى‌كه به دينش اطمينان دارى نبايد نماز بخوانى، عبارت است از اينكه اين روايات ناظر به بيان حكم اولى مى‌باشد و منافاتى ميان اين دو دسته از روايات نيست [چون رواياتى كه دلالت دارد عمل تقيه مداراتى مجزى و صحيح است، به عنوان ثانوى است و اين روايات ناظر به عنوان اولى است]. در هر حال جاى هيچ‌گونه شبهه‌اى در صحيح بودن نماز و ديگر عباداتى كه به صورت تقيه مداراتى انجام مى‌گيرد، نيست. ²

حضرت آيت‌الله خويى پس از تفصيل ميان عمل تقيه‌اى كه امر خاصى ندارد و مورد ابتلا نيست و عمل تقيه‌اى كه مورد ابتلاى مردم است و پس از اينكه قسم دوم را مجزى از مأمور به واقعى مى‌داند، مى‌نويسد:

در هيچ روايتى از روايات ما، امر به اعاده و يا قضا، هرچند از باب استحباب، وارد