170 بررسى دلالت روايات دليل چهارم و پنجم

مرحومان بهبهانى ¹، اردبيلى ²، سبزوارى ³، صاحب رياض ⁴ و خويى ⁵، دو روايت گذشته را دليل بر وجوب اتمام در اماكن چهارگانه مى‌دانند. مرحوم بحرانى در ادامه آورده است:

چه‌بسا بتوان ادعا كرد كه روايت صريح است در وجوب اتمام، بدون قصد اقامت؛ چرا كه منظور از«مرور» آن است كه آن را طريق و راه قرار دهد، بى آنكه در آن توقف و اقامتى داشته باشد. ⁶

دليل ششم صحيحه حماد بن عيسى

عَنْ أَبِي عَبْدِ اللهِ(ع) أَنَّهُ قَالَ: مِنْ مَخْزُونِ عِلْمِ اللهِ الإِتْمَامُ فِي أَرْبَعِ مَوَاطِنَ؛ حَرَمِ اللهِ، وَ حَرَمِ رَسُولِهِ، وَ حَرَمِ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ، وَ حَرَمِ الْحُسَيْنِ بْنِ عَلِيٍّ(ما). ⁷

دليل هفتم صحيحه مسمع

عَنْ أَبِي إِبْرَاهِيمَ(ع) قَالَ: كَانَ أَبِي يَرَي لِهَذَيْنِ الْحَرَمَيْنِ مَا لاَ يَرَاهُ لِغَيْرِهِمَا وَ يَقُولُ إِنَّ الإِتْمَامَ فِيهِمَا مِنَ الأَمْرِ الْمَذْخُورِ. ⁸

دليل هشتم مرسله صدوق

قال الصادق(ع): مِنَ الأَمْرِ الْمَذْخُورِ إِتْمَامُ الصَّلاَةِ فِي أَرْبَعَةِ مَوَاطِنَ بِمَكَّةَ وَ الْمَدِينَةِ وَ مَسْجِدِ الْكُوفَةِ وَ حَائِرِ الْحُسَيْنِ(ع). ⁹

بررسى دلالت رواياتِ دليل ششم، هفتم و هشتم

مرحومان سبزوارى، ¹⁰ بحرانى، ¹¹ اصفهانى، ¹² كوه‌كمرى ¹³ و اردبيلى ¹⁴ اين سه روايت را دال بر وجوب اتمام در اماكن چهارگانه مى‌دانند.

اشكال

مرحوم خويى، در مقام بيان روايات دال بر اتمام، به اين روايات اشاره نموده و در