169
دليل دوم صحيحه عبدالرحمان بن الحجاج
قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللهِ(ع) عَنِ التَّمَامِ بِمَكَّةَ وَ الْمَدِينَةِ فَقَالَ أَتِمَّ وَ إِنْ لَمْ تُصَلِّ فِيهِمَا إِلاَّ صَلاَةً وَاحِدَةً. 1
دليل سوم: صحيحه عثمان بن عيسى
قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا الْحَسَنِ(ع) عَنْ إِتْمَامِ الصَّلاَةِ وَ الصِّيَامِ فِي الْحَرَمَيْنِ فَقَالَ أَتِمَّهَا وَ لَوْ صَلاَةً وَاحِدَةً. 2
بررسى دلالت روايات دليل دوم و سوم
مرحومان اردبيلى، 3 وحيد بهبهانى، 4 صاحب مدارك 5 و خويى، 6 هر دو روايت را دال بر وجوب اتمام در اماكن چهارگانه مىدانند. مرحوم سبزوارى، 7 آن را ظاهر و مرحوم بحرانى 8 و مرحوم بروجردى 9 آن دو را صريح و نصِ بر وجوب تعينى اتمام در اماكن چهارگانه مىشمارند.
اشكال
ممكن است كسى در دلالت اين دو روايت خدشهاى وارد كند؛ به اين بيان كه چهبسا براى سؤال كننده، شبههاى در مشروعيت تمام خواندن نماز در اين اماكن وجود داشته و امام(ع) در مقام دفع توهم حظر، امر به اتمام نموده است؛ بنابراين روايت، ظهورى در تعيّن وجوب نخواهد داشت.
دليل چهارم: صحيحه عمر بن رباح
قَالَ: قُلْتُ لأَبِي الْحَسَنِ(ع) أَقْدَمُ مَكَّةَ أُتِمُّ أَوْ أَقْصُرُ؟ قَالَ: أَتِمَّ، قُلْتُ: وَ أَمُرُّ على الْمَدِينَةِ، فَأُتِمُّ الصَّلَاةَ أَوْ أَقْصُرُ؟ قَالَ: أَتِمَّ. 10
دليل پنجم: صحيحه مسمع
عَنْ أَبِي عَبْدِ اللهِ(ع) قَالَ: قَالَ لِي إِذَا دَخَلْتَ مَكَّةَ فَأَتِمَّ يَوْمَ تَدْخُلُ. 11