50
دليل اول
خداوند متعال مىفرمايد: (وَ مَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِمٰا أَنْزَلَ اللّٰهُ فَأُولٰئِكَ هُمُ الْكٰافِرُونَ ) ؛ «و آنها كه به احكامى كه خدا نازل كرده، حكم نمىكنند، كافرند». (مائده: 44)
نقد
اولاً: اين آيات در ادامه آياتى مىباشد كه سخن از نزول تورات و تهديد يهود بر تهمت تحريف حكم نصوص، در آنها شده است. پس مربوط به آنان است؛ نه حاكمى كه مطابق دستور الهى حكم نكرده است.
ثانياً: مفسران در بيان اينكه آيه، شامل چه كسانى مىشود و نيز در معناى كفر در آن، اختلافنظر دارند؛ برخى اين آيه را مخصوص يهود و برخى تعميم داده و آن را درباره اهل كتاب و كفار، از تبديلكنندگان حكم خدا مىدانند. البته برخى نيز آن را به اهل اسلام، نسبت دادهاند.
برخى، جمله شرط در اين آيه را به اهانت به «بِمٰا أَنْزَلَ اللّٰهُ» و انكار آن مقيد كردهاند. برخى نيز معتقدند آيه، شامل كسانى است كه دين را به قلب و زبان انكار مىكنند. برخى هم مىگويند كه مراد به كفر در اين آيه، كفر اصغر است و ازاينرو صاحب آن، از دين اسلام خارج نمىشود. 1
ثالثاً: ممكن است كسى ادعا كند كه اين آيه، به حاكمان اختصاص ندارد. بلكه بر هر فردى منطبق مىشود كه در مسائل زندگى خود، براساس دستور پروردگار، حكم نكند كه مىتوان براى آن، مثالهاى بسيارى زد؛ از قبيل:
- شخصى، شرب خمر را حلال كند.
- شخصى، دخترش را از ارث محروم سازد؛ همانگونه كه بين عربهاى عصر