222نظريه را مذهب عبدالله بن عمر، محمد بن حنفيه، حسين بن على(ع) و بقيه صحابه از مهاجرين و انصار دانسته است كه در واقعه حره قيام كردند و نيز كسانى كه عليه حجاجبن يوسف، قيام نمودند.
آنگاه مىگويد كه اين مذهب بزرگان تابعان است كه همراه با صحابه بودند؛ از قبيل عبدالرحمان بن ابىليلى، سعيد بن جبير ابىالبحترى طائى، عطاء سلمى ازدى، حسن بصرى، مالك بن دينار، مسلم بن يسار، ابىالجوزاء، شعبى، عبدالله بن غالب، عقبة بن عبدالغافر، عقبة ابن ماهان، مطرف بن مغيرة بن شعبة، ابىالمعدل حنظلة بن عبدالله، ابىشيخ هنائى همئانى، طلق بن حبيب، مطرف بن عبدالله بن شخّير، نصر بن انس، عطاء بن سائب، ابراهيم بن يزيد تيمى بن حوساء، جبلة بن زحر و ديگران. آنگاه به نام برخى از تابعانِ تابعان و افراد بعد از آنان، اشاره كرده است؛ مانند عبدالله بن عبدالعزيز بن عبدالله بن عمر، عبيدالله بن عمر، محمد بن عجلان و خروجكنندگان همراه ابراهيم بن عبدالله بن حسن و محمد نفس زكيه. 1
ابنحجر عسقلانى در «تهذيب التهذيب»، ترجمه «حسن بن صالح بن صالح بن حى»، مىنويسد:
وقولهم: كان يرى السيف يعني كان يرى الخروج بالسيف على ائمة الجور و هذا مذهب السلف قديم... . 2
و نظر آنان، بر قيام به شمشير بوده است؛ يعنى رأى او به خروج با شمشير عليه حاكمان ظالم بوده و اين، مذهب سلف قديم است... .
ابنحزم در كتاب «الفصل فى الملل و النحل»، معتقد است احاديث لزوم صبر بر حاكمان و عدم خروج بر آنان، منسوخ شده است. ازاينرو احاديثى كه به امر به معروف و نهى از منكر و مؤاخذه ظالمان، دعوت مىكند، باقى مىماند. 3