453بعد انسان شناسى‌شناختى در قالب انديشه‌ها، نگرش‌ها و احساسات به عنوان يك امر اجتماعى و مقدس قابل پژوهش و ارزيابى است.
طرح مسأله
زيارت به عنوان يكى از مؤلفه‌هاى ساختار نظام دينى، در هر فرهنگى داراى آثار متفاوتى است. اين عنصر در انديشه‌هاى انسان‌شناسى و جامعه‌شناختى قابل بررسى است. از منظر علوم اجتماعى مى‌توان در ابعاد مختلف اين پديده را مورد توجه قرار داد. در اين مقاله به صورت موجزء به تشريح جايگاه زيارت براساس مبانى فرهنگى و اجتماعى مى‌پردازيم.
زيارت و نياز اجتماعى
زيارت در بعد نياز اجتماعى و روان‌شناختى در يك جامعۀ انسانى به صورت فردى و جمعى مى‌تواند نقش داشته باشد؛ اين نقش همان برقرارى وجود ارتباط ميان اعضا است. از بعد جامعه شناختى «وجود ارتباط ميان اعضاى يك جامعه ضرورتى اجتناب‌ناپذير است، چون اگر جامعه قادر به برقرارى ارتباط نباشد، رفتار اجتماعى اصولاً مفهومى نخواهد داشت، به همين سبب است كه هر جامعۀ انسانى حداقل يك زبان گفتارى كه ارتباط انسان‌ها را آسان مى‌سازد، دارا مى‌باشد». 1 زيارت كه به عنوان يك واقعيت دينى در انديشه‌هاى اسلامى باعث ارتباط ميان اعضاى يك جامعه شده است، منجر به برقرارى ارتباط جمعى ميان انسان‌ها در اماكن مقدس مى‌گردد. زيارت از طريق برقرارى ارتباط به رفتار اجتماعى و دينى معنا و مفهوم مى‌دهد. از طريق زيارت كردن با يك زبان گفتارى خاص، انسان‌ها با معبود خود و با ائمه اطهار عليهم السلام ارتباط برقرار مى‌كنند؛ اين زبان، يك زبان احساسى و خشوع و خضوع با پروردگار است. اين مقوله از بعد كاركردگرايى قابل بررسى است؛ در واقع زيارت در اين مفهوم