114پروردگار» عين توحيد و يكتاپرستى است، و سبب پرورش روح تقوا و ايمان است». 1
«كسى كه كمترين آشنايى با مسايل روانى و روحيۀ الگوپذيرى انسان داشته باشد، تصديق خواهد كرد كه اگر زايرى با توجه و حضور قلب و با عنايت به «محتواى بلند كلمات و جملات زيارات» در حرم آن بزرگواران حضور يابد، در هر جملهاى از اين زيارات يك درس مهم تربيتى و انسان ساز نهفته است». 2
از اين رو، با صراحت و افتخار مىتوان نوشت: پرمحتواترين، زيباترين، واقعىترين و متعالىترين زيارات، زيارات مأثورۀ شيعىاند.
زيارتِ متعارف در تشيّع
كوتاه اشاره مىكنم كه زيارتِ متعارف در مذهب تشيّع، شرك نيست. استاد شهيد مطهرى در اين خصوص مىنويسد: «انبيا و اوليا راههاى خدا هستند: أَنْتُمُ السَّبِيلُ الْأَعْظَمُ وَ الصِّرَاطُ الْأَقْوَمُ؛ 3 شماييد راه بزرگ و صراط پايدار. آنان علامتها و نشانههاى سير الى اللّٰه هستند: وَ أَعْلاَماً لِعِبَادِهِ وَ مَنَاراً فِى بِلاَدِهِ وَ أَدِلاَّءَ عَلَى صِرَاطِه؛ 4 و نمايندۀ خود براى بندگان و علامت روشن در بلاد عالم و راهنمايان صراط مستقيم خود گردانيد.
هاديان و راهنمايان به سوى حق مىباشند: ... الدُّعَاةِ إِلَى اللَّهِ وَ الْأَدِلاَّءِ عَلَى مَرْضَاةِ اللَّه؛ 5 داعيان به سوى خدا، راهنمايان بر خشنودى خداوند.
پس مسأله اين نيست كه توسل و زيارت و خواندن اوليا و انتظار، كارى مافوق الطبيعى از آنها شرك است، مسأله چيز ديگر است. اولاً بايد بدانيم انبيا و اوليا چنين صفودى در مراتب قرب الهى كردهاند كه از ناحيۀ حق تا اين حد مورد موهبت واقع شده باشند يا نه؟ از قرآن كريم استفاده مىشود كه خداوند به پارهاى از بندگان خود