108
عن حفص بن البختري عن ابي عبد الله(ع) قال يحسب لك إذا دخلت معهم و ان كنت لا تقتدي بهم مثل ما يحسب لك إذا كنت مع من تقتدي به. 1
امام صادق(ع) فرمودند: هرگاه با مخالفين داخل شوى، هرچند به آنها اقتدا نكنى براى تو حساب مىشود؛ همانطوركه اگر به كسى كه مورد اقتداست، اقتدا كنى برايت حساب مىشود.
با اين استظهار كه روايت، بيانگر ثواب براى اقتداى صورى و نماز ظاهرى است، وگرنه در واقع نماز با آنان باطل است. 2 اصل اشكال به اين تقريب وارد است؛ ولى درباره دلالت اين روايت بر اقتداى صورى به تفصيل سخن خواهيم گفت كه دلالت «يحسب لك» براى بيان ثواب محل كلام است. برداشت ديگرى نيز وجود دارد كه مراد از «يحسب لك» صحت نماز باشد. مثلاً علامه حلى براى اثبات اينكه نماز خواندهشده با مخالفين، در حال تقيه به اعاده نياز ندارد، به اين روايت تمسك مىكنند. 3 فقيهان ديگرى نيز چنين استظهارى از روايت دارند. 4 بنابراين دو احتمال در اين روايت مطرح است و نمىتوان با استناد به احتمال اول، يعنى بيان ثواب، اين روايت را دليل نفى تحقق نماز يا جماعت قرار داد. ولى در هر حال اصل اشكال به اين تقريب وارد است كه ذكر ثواب به تنهايى دلالت بر اقتداى حقيقى ندارد.
تقريب دوم: تعبير «صلّى معهم»
همانطوركه تعبير «صلّى» ظهور در نماز واقعى دارد و شنونده و مخاطب سخن امام نيز، اگر خالى الذهن باشد، همين برداشت را دارد، تعبير
«صلّى معهم» ظهور در جماعت واقعى و اقتداى حقيقى دارد. به علاوه وقتى به شركت به نماز جماعتى ترغيب صورت