102
قول دوم: اقتداى صورى و قائلين به آن
اين قول از شهرت فراوانى، به ويژه بين متأخرين برخوردار است. حتى مىتوان مدعى شد متقدمينى كه به مسئله اقتداى به مخالفين در شرايط تقيه پرداختهاند، درباره اين حكم اتفاق دارند. قائلين به اين قول بر اين اعتقادند كه تشويقها و تأكيداتى كه درباره جماعت اهل تسنن صورت گرفته، ناظر به اصل حضور در جماعت آنان است و دلالتى بر اقتداى حقيقى نداشته، بلكه روايات بىشمارى از چنين عملى نهى كردهاند. اما آنچه بايد درباره نماز در عمل انجام بپذيرد، دو وجه وجود دارد. وجه اول خواندن نماز در خانه و سپس شركت در جماعت مخالفين است. صورت دوم شركت در جماعت آنان و اقتداى صورى همراه با خواندن نماز فرادا و خواندن قرائت تا حد امكان است.
با اين دو وجه، هم نماز صحيحى اقامه شده و هم غرض شركت در جماعت آنها، يعنى وحدت و همدلى و دفع طعن و ضرر محقق مىشود. بنابراين جامع هر دو وجه اين است كه براى نماز فريضه، اقتداى حقيقى صورت نگرفته است.
محدث بحرانى معتقد است وجه اول اولى و افضل است، به اين دليل كه مىتوان نماز را با تمام شرايط صحت و كمال به جا آورد؛ چراكه خواندن نماز فرادا و همراهى با جماعت غالباً ترك بعضى واجبات يا مستحبات را به دنبال دارد. 1
عبارات فقها
در اينجا برخى از عبارات فقها را مبنى بر عدم اقتداى حقيقى ذكر مىكنيم.
شيخ صدوق(رحمه الله) مىنويسد:
جايز نيست نماز خواندن پشت سر كسى جز شخصى كه دين و پرهيزگارىاش مورد اطمينان است و كسى كه از شمشير و تازيانهاش و شماتتش بر دين ترس