35حقيقت اين است كه پيامبران با عدد انبوهشان در ميان همين تمدّنها مىزيستهاند و سنت و سيره آنان ارشاد مردم به دين خدا بوده است. به رغم اينكه ابراهيم(ع) در تمدن بينالنهرين مىزيسته و يوسف و موسى در وادى نيل زندگى مىكردهاند و پيامبران بنىاسرائيل در تمدّن فينيقى و برخى از تمدّنهاى ديگر روزگار مىگذراندهاند اما شناخت همه آنها كه بنا به روايات وارده از پيامبر و ائمه(عليهم السلام) عددشان به 124 هزار مىرسد، ميسر نيست.
همينقدر مىتوانيم بگوييم كه آنچه از شعائر دينى صحيح در تمدّنها بر جاى مانده، بىترديد به وسيله انبيا پايهگذارى شده است. پيامبران در همه تمدنهاى پيشين پيشواى حقيقى ملتهاى خود، بلكه همه مردم بودهاند و در هدايت آنان از آسمان الهام مىگرفتهاند. و از آنجا كه حج نيز يك فريضه بزرگ دينى است، پيامبران طلايه دار آن بوده و در اقامه شعائر حج، مردم را رهبرى مىكردهاند.
روايات بسيارى از پيامبران و اهلبيت(عليهم السلام) آمده است كه همه انبيا و مرسلين، حج خانه خدا كردهاند و هيچ پيامبرى از اين فريضه ربّانى رخ بر نتافته است.
و اكنون برخى روايات اين باب را مىنگريم:
1- بنا به روايت حلبى، از امام صادق(ع) مىپرسند: آيا قبل از بعثت حضرت محمد(ص) حجّ خانه كعبه وجود داشته است؟ امام در پاسخ مىفرمايند: «آرى، و دليل آن گفتار شعيب است كه در قرآن آمده كه در برابر ازدواج دخترش به حضرت موسى، گفت: (... عَلىٰ أَنْ تَأْجُرَنِي ثَمٰانِيَ حِجَجٍ ...) 1 مهريهاش اين است كه هشت حج اجير من باشى و نگفت هشت سال.
همچنين، آدم و نوح حج گزاردند و سليمان با همراهى جنّ و انس و پرندگان و بادها حج به جاى آوردند و موسى بر شتر سرخ موى آهنگ حج كرد در حالى كه مىگفت: «لبيك، لبيك» و همانگونه كه قرآن كريم بيان مىكند: «نخستين خانهاى كه