36براى مردم نهاده شد، خانهاى است كه در مكه است و هدايتگر جهانيان مىباشد»؛ ( إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنّٰاسِ لَلَّذِي بِبَكَّةَ مُبٰارَكاً وَ هُدىً لِلْعٰالَمِينَ ).
و نيز خاطرنشان مىسازد: «و آنگاه كه ابراهيم و اسماعيل ديوارهاى خانه را بالا مىبردند» و نيز خطاب به ابراهيم و اسماعيل مىفرمايد: «خانه مرا براى طواف كنندگان و مجاوران و ركوع و سجود كنندگان، پاك و پاكيزه كنيد و همانا خداوند حجرالأسود را براى آدم فرستاد و خانه از همان زمان وجود داشت». 1
2- از امام رضا(ع) است كه اگر كسى بپرسد: چرا موسم حج ماه ذى حجه مقرر گرديده است؟ در پاسخ گفته شود: «براى اينكه خداوند دوست داشت كه با اين مناسك در ايام تشريق پرستيده شود و نخستين كسان كه حج خانه نمودند، فرشتگان بودند كه در همين ايام طواف كردند و اين سنّت هميشگى شد تا روز قيامت و اما پيامبران: آدم، نوح، ابراهيم، عيسى، موسى و محمد(ص) و ساير انبيا در همين وقت حج بهجا آوردند و اين سنّت شد براى فرزندانشان تا روز قيامت». 2
و در كتاب «اخبار مكه» ازرقى آمده است: «ميان ركن و مقام تا حوالى زمزم قبر نود و نه تن از پيامبران است كه به قصد حج بدين جا آمدند و پس از وفات به خاك سپرده شدند». 3
حج در جاهليت
مردم عصر جاهليت در جزيرةالعرب و نواحى آن را عادت بود كه خانه كعبه و منا و عرفات را تقديس و احترام كنند. آنها طواف مىكردند، تلبيه مىگفتند و شتر قربانى مىنمودند و رمى جمره مىكردند، در حالى كه جامه احرام در بر داشتند. حج آنها از روز نهم ذىحجه آغاز مىشد و چون حاجيان به عرفات مىرسيدند، جامه مخصوصى كه براى حج همراه داشتند به تن مىكردند.
جاحظ در اين باره مىنويسد: «سيماى اهل حرم آنگاه كه در غير ماههاى حرام از