191
انديشهاى خرافى
اين كه چرا اعراب جاهلى برهنه طواف مىنمودند، و يا اگر با لباس طواف مىكردند چرا پس از طواف، لباس خود را از تن بيرون آورده، به كنار خانه مىانداختند؟ ريشه در يك انديشه خرافى داشت.
ابى سليمان از پدرش نقل مىكند كه فاخته دختر زهير بن حارث بن اسد بن عبدالعزى كه مادر حكيم بن خزام است، در حالى كه حامله بود، وارد كعبه شد. درد زايمان او را گرفت و حكيم را داخل كعبه به دنيا آورد. 1
فاخته را، در سفره چرمى از كعبه بيرون بردند و محلّى را كه در آن زاييده بود، با آب زمزم شستند. 2
جامهاى هم كه در آن زاييده بود گوشهاى انداختند و در اصطلاح به چنين جامهاى «لُقا» مىگويند و چنين بود كه عموم مردم گرد كعبه برهنه و بدون هيچ جامهاى طواف مىكردند، مگر حمسىها (يعنى قريشيان و هم پيمانان ايشان) كه با جامه طواف مىكردند. اگر كس ديگرى غير از آنان با جامه طواف مىكرد چون طوافش تمام مىشد چه مرد و چه زن، آن جامه را كنار خانه مىانداخت و هيچكس به آن دست نمىزد و آن را حركت نمىداد تا آنكه زير گامهاى مردم و بر اثر تابش آفتاب و باد و باران پوسيده مىشد. در اين باره ورقة بن نوفل چنين سروده است:
«همين اندوه براى او بس است كه گويى همچون جامه مطرود (لُقى) زير دست و پاى طواف كنندگان بر كعبه افتاده است» مقصودش اين است كه كسى با او تماس نمىگيرد». 3
در برخى روايات از ابن عباس و نيز قتاده نقل شده كه: گروهى از قريش و نيز طايفهاى از يمنىها براساس همان انديشههاى خرافى، برهنه طواف مىگزاردند و عجيبتر آنكه ابن عباس مىگويد: برخى نه تنها در مطاف، بلكه قبل از ورود به مكّه و دخول حرم، لباسها را از تن خارج، و عريان وارد مكه مىشدند!! 4