113رفتارى ملايم، به ويژه با خويشان و نزديكان داشته باشد. او بايد با دعا و ثنا درباره مردم (به ويژه اعضاى خانواده و نزديكان) و با قلبى آكنده از صفا و صميميت، قدم در اين راه بگذارد. بريد بن معاويه عجلى گويد امام باقر(ع) هرگاه تصميم رفتن به حج را داشتند، خانواده خويش را در خانه جمع نموده، اين‌گونه دعا مى‌كردند:

اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْتَوْدِعُكَ الْغَدَاةَ نَفْسِي وَمَالِي وَأَهْلِي وَوُلْدِي الشَّاهِدَ مِنَّا وَالْغَائِبَ، اللَّهُمَّ احْفَظْنَا وَاحْفَظْ عَلَيْنَا، اللَّهُمَّ اجْعَلْنَا فِي جِوَارِكَ، اللَّهُمَّ لا تَسْلُبْنَا نِعْمَتَكَ وَلا تُغَيِّرْ مَا بِنَا مِنْ عَافِيَتِكَ وَفَضْلِكَ. ¹

بارخدايا! همانا من [از] فردا، خود و مال و خانواده و فرزندانم، چه آنان كه نزد من‌اند و چه آنان كه نيستند، همه را به تو مى‌سپارم. پروردگارا! ما را در كنار خود قرار ده، نعمت‌هايت را از ما نگير و آنچه از سلامتى و فضل تو در اختيار ماست، آن را تغيير مده.

از آنجا كه سفر حج و عمره براى تقرب به خدا، تزكيه نفس و پالايش وجود از رذايل است، بايد رفتار و گفتار حج‌گزار نيز در طول اين سفر جلوه‌اى از ارزش‌هاى اخلاقى باشد. او بايد با اخلاق نيكو، فروتنى، گذشت، كمك به همسفران و...، شخصيت رشديافته خود را به ديگران نشان دهد؛ چنان‌كه پيامبر اكرم(ص) فرموده است:

مَا اصْطَحَبَ اثنانِ الّا كانَ أعظَمُهُما أجراً وَ أَحَبُّهُما الَى اللهِ أَرْفَقَهُما بِصاحِبِهِ. ²