169نظريه‌پردازان عمده اين حوزه فكرى، آندره گوندر فرانك، امانوئل والرستين و سمير امين هستند. البته بر نظريه نظام جهانى نيز انتقاداتى وارد شده است. 1
مدل‌هاى تحليل در نظريه وابستگى
يكى از مهم‌ترين عرصه‌هاى تحليلى در نظريه وابستگى مربوط به جريان بين‌المللى خبر است كه در قالب چند مدل توسط انديشمندان اين مكتب نقل شده است.
مدل‌ها را در دنياى واقعى و در حرف و فنون، مى‌توان نسخه كوچك‌شده يك شىء يا پديده ناميد كه بيشترين شباهت‌ها و حتى خصوصيات پديده اصلى را در خود منعكس كرده است. 2 مدل ارتباطى، معمولاً بازنمود تصويرى يا چكيده يك نظريه است. هر مدل با برجسته‌سازى حوزه‌هاى خاص مورد توجه‌اش و پديدار ساختن چيزى از چشم‌اندازى خاص، نقش خاص خود را ايفا مى‌كند. 3
پژوهش در باب جريان بين‌المللى اخبار در دهه‌هاى 1970 -1980م. شروع شد و در آغاز دهه 1980م. به اوج رشد خود رسيد. اين پژوهش‌ها با خطوط تازه جست‌وجويى همراه بوده كه مى‌توان براساس دو مقوله عمده آنها را دسته‌بندى كرد: 1.مطالعات مربوط به جريان واقعى اخبار و محتواى آنها؛ 2.مطالعات مربوط به عوامل تعيين‌كننده و مدل‌هاى جريان اخبار شمال - جنوب و مركز - پيرامون.
اين نوع تحليل را بسيارى از دانشمندان اروپايى و آمريكاى لاتين انجام داده‌اند. 4 درحقيقت واژه جريان در مدل‌هاى جريان اخبار، در بردارنده يك كيفيت بُردارى است. سه مدل براى سمت و جهت اين جريان ارائه شده است: مركز - پيرامونى، جريان عمودى شمال - جنوب و جريان مثلثى. 5