متن کتاب سرزمین منا و مسائل نو پدید - جلد 1 - صفحه 240

(5 تا 300)

240أعلام بسيارى اشكال كرده‌اند كه ممكن است كفاره جنبه جريمه ترك واجب نداشته باشد، بلكه جنبه فديه و جبران كننده كاستى عبادت باشد و مواردى را متذكر شده‌اند كه كفاره و وجوب با هم تلازم ندارند. ¹

البته هرچند بدون توجه به روايات باب، اين احتمال موجّه باشد، اما ظهور ادله، نافى اين احتمال است و مى‌توان گفت، شايد در مواردى كفاره و وجوب تلازم نداشته باشند. اما روايات امر به ذبح گوسفند براى ترك بيتوته، ظهور در كفاره و جريمه بودن دم را در اينجا دارد. اين استظهار در كلام برخى از فقها آمده است. ²

مؤيد اين ملازمه را مى‌توان در كلمات بسيارى از اصحاب ديد كه با وجود پرداختن به مسئله، و نفى وجوب بيتوته از معذورين، هيچ سخنى در مورد ثبوت يا عدم وجوب كفاره بر آنان، مطرح نكرده‌اند و گويا مسئله را به بداهت اين لزوم واگذار كرده‌اند؛ و گرنه دليلى نداشت كه اين بزرگان به مسئله واجب بودن يا ساقط شدن فديه از معذورين نپردازند؛ فقيهانى چون شيخ طوسى، طبرسى، علامه حلى، صيمرى، محقق كركى، از جمله اين افراد هستند. ³

2. برائت شرعى

بر فرض خدشه بر دلالت روايات سابق بر نفى كفاره، از آنجا كه دليل صريحى نسبت به اثبات تكليف فديه در مورد شرايط غير عادى معذورين در دست نيست، و

1) . عبارت اعلامى چون صاحب «جواهر» و «رياض» و «كشف اللثام» در قسمت اقوال ذكر شد. رياض المسائل، ج7، ص149؛ كتاب الحج، محقق داماد، ج3، ص654.

2) . فقه الحج، صافى، ج4، ص358.

3) . الخلاف، ج2، ص354؛ المؤتلف من المختلف بين أئمة السلف، ج1، ص395؛ تذكرة الفقهاء، ج8، ص358؛ منتهى المطلب فى تحقيق المذهب، ج11، ص380؛ تلخيص الخلاف و خلاصة الاختلاف، منتخب الخلاف، ج1، ص410: «قال الشيخ: يجوز للرعاة و أهل السقاية المبيت بمكة، و لا يبيتوا بمنى بلا خلاف، فأما من له مريض يخاف عليه، أو مال يخاف ضياعه، فعندنا يجوز له ذلك، و للشافعي فيه وجهان، أحدهما مثل ما قلناه، و الثاني ليس له ذلك. و المعتمد قول الشيخ»؛ جامع المقاصد فى شرح القواعد، ج3، ص264.

مشخصات کتاب

سرزمین منا و مسائل نو پدیدجلد:1نویسنده:نجاتی، محمدسعید:پژوهشكده حج و ز يارتناشر:مشعرمحل نشر:تهران - ایرانسال نشر:1393

دریافت فایل ارجاع:

BibTex | Endnote

سایر جلدهای کتاب:

جلد 1