37دين از مهمترين عناصر هويتى است كه جامعه بر اساس آن شكل مىگيرد. به دنبال هويتى شدن عنصر دين، موضوعات دينى در گفتمان امنيتى سهيم مىشود. 1 بحث ما در اين است كه حج مىتواند امنيت فرهنگى - اجتماعى مسلمانان را در مقابل غرب تأمين كند و حتى از جهتى مىتواند تهديدى براى غرب باشد؛ غربى كه رقيب تمدنى و مانع جهان اسلام در جريان بيدارى اسلامى است و رفتار تحقيرآميز، تبعيضگونه و استعمارگرانه او، از علل مهم بيدارى اسلامى است.
يكى از مهمترين دستاوردهاى مطالعات امنيت پسااثبات گرايان (سازهانگاران) مفهوم «امنيت هستىشناختى» است. اين ديدگاه كه بر اساس نظريه اجتماعى هويت شكل گرفته، معتقد است فرايند هويتيابى از طريق روابط با ديگران انجام مىشود. 2 امنيت هستىشناختى، به حفظ موقعيت و هويت يك بازيگر در ميان ساير بازيگران اطلاق مىشود كه به نوبه خود در نتيجه تعاملات و روابط مستمر و طولانىمدت با ديگران حاصل شده است. 3
بنابراين بخشى از تهديدهاى امنيتى، به نوع روابط و تعاملات ساير كشورها با بازيگر مورد نظر در عرصه بينالملل برمىگردد كه مىتواند سبب انزوا يا پويايى و اقتدار بينالمللى آن كشور شود. براين اساس حج دو كاركرد در راستاى امنيت اجتماعى جهان اسلام در سطح بينالملل دارد:
يك - ارتقاى امنيت
حج با تقويت و گسترش تعاملات، روابط و انسجام سياسى و اجتماعى امت اسلامى، مىتواند مانع از انزواى اسلام در نظام بينالملل شود و اقتدار و موقعيت اسلام را ارتقا