199به بهانه مسيحى و مخرب بودن، پس زده مىشود و در پارهاى موارد، به سبب بىدينى و انحطاط، رستاخيز اسلامى بار ديگر در همه كشورهاى مسلمان باليده و تقريباً در بيشتر جاها در مسائل سياسى، اثرى ژرف داشته است... مردم در سرتاسر جهان اسلام، در برابر آلوده شدن جوامع خود به غرب زهرآگين به پا خاستهاند. 1
3. كنشگرى در عرصه بينالملل
قدرت، پتانسيل رابطهاى است كه كنشگر اجتماعى را قادر مىسازد به طور متفاوتى بر تصميمات ديگر كنشگران اجتماعى تأثير بگذارد. پتانسيل رابطهاى قدرت، شرطى نيز هست؛ ولى توسط پتانسيل ساختارى حاكم مشخص نمىشود. شبكهها، يكى از مهمترين موضوعات كنش اجتماعى هستند كه الگوى بنيادى زندگى نوينى را مىسازند. اين شبكههاى اجتماعى، به نحوى تعامل و معانى را سبب گشتهاند. توانايى شبكهها، كنشگران جديدى را به وجود آورده كه در مقابل مراكز قدرت، عرض اندام مىكنند. با وجود اين، هسته تغييرات فناورى، باعث ايجاد جامعه شبكهاى شده و نوعى جامعه جهانى شبكهاى را رقم زده است. 2
كاركردهاى حج علاوه بر جهان اسلام، فضاى بينالملل را نيز شامل مىشود كه بهترين نمود آن، در مراسم برائت از مشركان آشكار مىشود. در اين مراسم، مسلمانان مىتوانند مطالبات خود را با محكوميت اعمال تبعيضآميز و سياستهاى خصمانه و استثمارگرانه غرب، در تعامل با جهان اسلام فرياد كنند و از اين جهت، آنها را به تغيير روش و موضع وادارند. به عبارت ديگر چنانكه جامعه جهانى شبكهاى، به مثابه ساختار قدرت جديد اجتماعى، به مسلمانان قدرت و پتانسيل كنش در مقابل ساختار حاكم