200اقتدارگرا را مىدهد، 1 حج نيز در مقام رسانه امت اسلامى، مىتواند جامعهاى شبكهاى در سطح بينالملل اسلامى ايجاد كند كه مسلمانان در ضمن آن، ارتباطات خود را گسترش دهند، اطلاعات خود را به روز كنند و بر قدرت چانهزنى خود بيفزايند.
جمعبندى
يكى از مهمترين مفاهيم در تحليل و تبيين مسائل اجتماعى و سياسى بينالملل، جهانى شدن است كه در عرصههاى گوناگون سياسى، رسانهاى، اجتماعى، اقتصادى و امنيتى، تأثيرات شگرفى داشته است. از طرفى جهانى شدن درصدد تحميل ارزشها و فرهنگ غربى به جهان است و سعى دارد با يكسانسازى فرهنگى در جهان، خردهفرهنگها را در خود حل كند. از سوى ديگر بيدارى اسلامى براى تقويت هويت دينى اسلامى، به دنبال عزتطلبى هويتى خود در مقابل جهان غرب است. نهضتهاى اسلامى، غرب را عامل و مجرى استعمار سياسى، فرهنگى و اقتصادى جهان اسلام مىدانند. امروزه حاصل اين استعمار را مىتوان در هژمونى تمدنى غرب بر جهان اسلام مشاهده كرد.
از اين جهت جهانى شدن و بيدارى اسلامى، دو مؤلفه متخاصم و در مقابل هم تعريف مىشوند كه هر يك درصدد حذف ديگرى و از بين بردن كاركرد آن است.
در اين شرايط، حج در مقام عبادتى جهانشمول كه نمايندگانى از سرتاسر جهان اسلام را براى انجام مناسكى واحد، در زمان و مكانى واحد گرد هم جمع مىكند، ظرفيتهاى زيادى را براى تقويت بيدارى اسلامى در شرايط جهانى شدن فراهم مىكند.
افزون بر اين، هرچند جهانى شدن، به دليل ايجاد سيطره فرهنگ غربى، تهديدى براى فرهنگ اسلامى است، ولى در عمل، اين ايده با مشكلات زيادى مواجه شده است. از طرفى با توجه به بسترهاى تعاملى و ارتباطى جهانى شدن، زمينه مستعدى