180ناشى از غفلت از اين نكته است.
ب) بررسى دلالى
با توجه به اتحاد زمان افاضه از عرفات با وقت صلاةالمغرب، دلالت روايت بر ذهاب حمره مشرقيه، روشن است؛ لذا برخى از فقها روايات باب افاضه از عرفات را در عداد ادله وقت نماز مغرب شمرده‌اند. 1
اشكال اول: اين روايت در برخى نسخه‌ها 2 با تعبير «تفيض» نقل شده و بدين‌ترتيب از فعل امام(ع) سؤال شده است و در نسخه‌اى ديگر تعبير «نفيض» ذكر شده كه راوى از زمان فعل خود پرسش نموده است. درهرصورت، برخلاف تصور برخى 3، سؤال راوى از ابتداى زمان افاضه نبوده تا جواب امام(ع) بر رعايت ذهاب حمره را شرط دخول وقت افاضه بدانيم. با توجه به اين نكته، روايت در لزوم ذهاب حمره مشرقيه ظهور نخواهد داشت؛ بلكه با استحباب يا احتياط موضوعى به جهت يقين به غروب هم سازگار است. 4
اشكال دوم: برخى با توجه به ذيل روايت و تعبير «وَأَشَارَ بِيَدِهِ إِلَى الْمَشْرِقِ وَإِلَى مَطْلَعِ الشَّمْسِ»، اين‌گونه اشكال نموده‌اند كه گرچه امام(ع) در اين روايت سخن از ذهاب حمره داشته‌اند، با توجه به تعبير مطلع شمس، مراد حضرت بالا آمدن حمره از نقطه طلوع شمس بوده است و اين‌چنين ذهابى تفاوت زمانى قابل توجهى با استتار