59جنگ جهانى اول، و آغاز استقلال اين كشور بازمىگردد. علما در همان ابتداى استقلال عراق، از احزاب اسلامى و ملى پشتيبانى كردند و شيعيان، رياست احزاب ملى «حزب النهضة العراقى» و «حزب الوطنى العراقى» را برعهده گرفتند. تا قبل از اشغال عراق در سال 2003م و سقوط رژيم بعث، احزاب و تشكيلات اسلامى و غيراسلامى متعددى در مقاطع مختلف شكل گرفت كه در اين قسمت به توصيف مهمترين آنها مىپردازيم. سه حزب اول، احزاب سياسى شيعه، و احزاب ديگر، بيشتر غيراسلامى و سكولارند.
1. حزبالدعوه 1
به دنبال انقلاب 1920م (ثورة العشرين) كه به دست مردم مسلمان عراق و محافل مذهبى صورت گرفت و همچنين تحولات سياسى دهه 1960م كه به اختلاف بين رهبران كودتا عليه ملكفيصل دوم منجر شد، جمعى از مسلمانان در پناه مرجعيت دينى، در سال 1957م، مقارن با ميلاد پيامبر اسلام(ص)، گرد هم جمع شدند و حزبالدعوة الاسلاميه را تأسيس كردند. اين حزب، همانگونه كه از نام آن پيداست، مردم و جوامع اسلامى را به اسلام دعوت مىكند.
در اسناد حزبالدعوه گفته شده است كه تشكيلات ما، شكل بهبوديافته تشكيلات سازمانهاى موجود است؛ با اين تفاوت كه ما براساس رسالت اسلامى فعاليت مىكنيم. دليل روى آوردن ما به