58را آغاز كرد و شكل سياسى جديدى به خود گرفت.
حزبگرايى و كار حزبى در عراق، در سال 1908م، بهدنبال تشكيل احزاب سياسى در تركيه و بازشدن شعبههاى آنها در عراق، شكل گرفت. در آغاز، شعبههايى از حزب «جمعيت اتحاد و ترقى»، در برخى از شهرهاى عراق ايجاد شد. سپس شعبههايى از چند حزب ملى داير شد. يكى از اين احزاب ملى، «حزب عهد» بود كه بيشتر اعضاى آن افسران عراقى بودند.
تا پيش از آنكه انگليس، عراق را در جنگ جهانى اول اشغال كند، هيچ حزبى بهصورت مستقل از احزاب خارجى تأسيس نشد. در خلال مبارزه علماى مذهبى با اشغالگران انگليسى در اواخر سال 1917م، علما، نخستين حزب سياسى عراق را به نام «جمعيت نهضت اسلامى» تأسيس كردند. بنابراين، جنبش اسلامى، پايدارترين حركت تشكيلاتى در تاريخ معاصر عراق است. 1البته جريانهاى سياسى اصلى در عراق، پس از جنگ جهانى دوم، بهصورت فعال وارد مرحله جديدى شد.
در اين قسمت از پژوهش، درباره احزاب و جريانهاى سياسى قبل و بعد از اشغال عراق به دست نيروهاى ائتلاف در سال 2003م، سخن مىگوييم:
الف) احزاب و جريانهاى سياسى اسلامى و غيراسلامى قبل از اشغال
از لحاظ تاريخى، پيشينه احزاب اسلامى و سكولار در عراق به بعد از