156فاصله بين نجف و كربلا از راه اصلى و آسفالت، حدود هشتاد كيلومتر و از جاده فرعى و كنار شط فرات و مسير نخلستان، متجاوز از يكصد كيلومتر است و معمولاً كاروانهاى نجف اشرف، مسير فرعى و راه كنار آب را انتخاب مىكردند. من به جز دو سه مرتبه كه به صورت شخصى سفر كردم، در بقيه اوقات همراه كاروان آقاى حليمى به كربلا مىرفتم. حركت و سير انفرادى يا همراه با كاروان، هر كدام ويژگى خود را دارد. خوبى حركت با كاروان، خدمات جنبى بود كه از حيث آذوقه و خوراك و حمل بار انجام مىشد؛ امّا كسانى كه به صورت فردى حركت مىكردند، مجبور بودند راحله و توشه سفر را همراه خود بردارند و در هواى گرم و سوزان عراق، راه رفتن با كولهپشتى و بار بسيار دشوار بود؛ ولى كاروانها معمولاً اسب، گارى يا وانتبار بزرگى اجاره مىكردند و بار و اثاث كاروان را به وسيله آن منتقل مىكردند و اگر هم كسى در وسط راه از راه رفتن بازمىماند، با همين وسيله نقليه، به محل توقف بعدى برده مىشد. اين كاروانها به صورت دو مرحلهاى حركت مىكردند. مرحوم حاج آقا مصطفى خمينى قدسسره با آقاى اشكورى و آقاى سيد محمد بجنوردى و برخى از افراد مسن معمولاً در «چفل»11 ملحق مىشدند. 1
نمونههايى از كاروانهاى پيادهروى علما
1. كاروان بيت آيتالله شاهرودى
در ميان مراجع تقليد، حضور آيتالله العظمى سيد محمود شاهرودى، زبانزد همگان بود. معروف است كه وى در اين مراسم، نخست با پاى پياده از نجف خارج مىشد و به سوى كربلا حركت مىكرد و سپس ساير آقايان، استادان و طلاب هم به دنبال وى به راه مىافتادند و وقتى مراسم زيارت تمام مىشد، بيشتر زائران از كربلا سوار وسيله نقليه مىشدند و به نجف بازمىگشتند؛ اما آيتالله شاهرودى در بازگشت هم پياده به نجف بازمىگشت. 2معروف است كه اين مرجع بزرگ، چهل سفر با پاى پياده به زيارت امام حسين (ع) مشرف شده است.
2. كاروان شهيد آيتالله مدنى (رحمه الله)
شهيد محراب آيتالله سيد اسدالله مدنى، از استادان سرشناس حوزه نجف، يكى ديگر