65هيچ فريضه ديگر اسلامى، مجموعه آن را نمى‌توان يافت، بسى برتر از بينش تنگ‌نظرانه آنان و نگاه بى‌فروغ و خطابين اينان است. ¹

5. حج، تجسم توحيد

كعبه به دست مرد توحيد، بازسازى شد. خداوند درباره ابراهيم(ع) مى‌فرمايد:

(مٰا كٰانَ إِبْرٰاهِيمُ يَهُودِيًّا وَ لاٰ نَصْرٰانِيًّا وَ لٰكِنْ كٰانَ حَنِيفاً مُسْلِماً وَ مٰا كٰانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ) (آل عمران: 67)

ابراهيم نه يهودى بود و نه نصرانى، بلكه موحّدى خالص و مسلمان بود و هرگز از مشركان نبود.

همچنين جايگاه كعبه و تعيين مكان و هندسه تأسيس آن نيز بر مبناى توحيد صرف صورت گرفته است و هيچ شركى در آن راه ندارد؛ چنان‌كه در قرآن آمده است:

(وَ إِذْ بَوَّأْنٰا لِإِبْرٰاهِيمَ مَكٰانَ الْبَيْتِ أَنْ لاٰ تُشْرِكْ بِي شَيْئاً) (حج: 26)

[به ياد آور] زمانى را كه محل خانه كعبه را براى ابراهيم آماده كرديم [تا آن را بنا كند و به او گفتيم:] چيزى را همتاى من قرار مده!

همان‌گونه كه ساخت اين خانه بر مبناى توحيد است، در حج اين خانه نيز توحيد تجسم يافته و از آغاز تا انجامش نمونه‌اى از توحيد و طرد شرك است. از همين رو، ترك حج، كفر شمرده شده است، چنان‌كه در آيه‌اى از قرآن آمده است: