66( وَ لِلّٰهِ عَلَى النّٰاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطٰاعَ إِلَيْهِ سَبِيلاً وَ مَنْ كَفَرَ فَإِنَّ اللّٰهَ غَنِيٌّ عَنِ الْعٰالَمِينَ ) (آل عمران: 97)
و براى خدا بر مردم [واجب] است كه آهنگ خانه [او] كنند؛ آنها كه توانايى رفتن بهسوى آن دارند و هركس كفر ورزد [و حج را ترك كند، به خود زيان رسانده]، و خداوند از همه جهانيان، بىنياز است.
معناى تجلى توحيد در حج اين است كه چون توحيد از درجات خود تنزل كند و در چشماندازها و مظاهر خويش جلوهگر شود، به حج مبدل مىگردد و اگر حج بهسوى خداى سبحان صعود و در معارجْ راه ترقى طى كند، به عرش خداوند مىرسد، يا به توحيد مبدل مىشود. 1
از ديدگاه رهبرى، توحيد، روح اساسى حج است و وظيفه حج و اعمال و آموزههاى آن، هدايت مردم بهسوى جامعه توحيدى است. ايشان مىفرمايد: «توحيد...، روح اساسى حج و مضمون بسيارى از اعمال و مناسك آن است». 2
رهبر انقلاب در تبيين مفهوم توحيد نيز مىفرمايد:
توحيد با مفهوم عميق قرآنى آن، به معناى توجه و حركت بهسوى الله و ردّ و نفى بتها و قدرتهاى شيطانى است. خطرناكترين اين قدرتها در درون وجود آدمى، نفس اماره و هواها و هوسهاى گمراهكننده و پستكننده است. 3