57حج بازخوانى و فراگيرى اين درس‌هاى بزرگ است. برائت از مشركان و بيزارى از بت‌ها و بت‌گران، روح حاكم بر حج مؤمنان است. جاى‌جاى حج، نمايشگر دل‌سپردن به خدا و سعى و تلاش در راه او، برائت از شيطان و رمى و طرد او و جبهه‌گيرى در برابر اوست و جاى‌جاى حج، مظهر اتحاد و انسجام اهل قبله و رنگ‌باختن تفاوت‌هاى طبيعى و اعتبارى و برجسته شدن وحدت و برادرى حقيقى و ايمانى آنهاست. ¹

اينجا كانون توحيد حقيقى و خالص است. در اينجاست كه ابراهيم خليل(ع) با آوردن پاره تن خود به قربانگاه، مظهرى از توحيد را كه غلبه بر نفس خود و تسليم محض در برابر امر الهى است، براى همه موحدان تاريخ به يادگار گذاشت و در اينجاست كه حضرت محمد مصطفى(ص)، در برابر مستكبران زمان و خداوندان زر و زور، پرچم توحيد را برافراشت و بيزارى از طاغوت را كنار ايمان به خدا، شرط نجات و رستگارى شمرد ²: (فَمَنْ يَكْفُرْ بِالطّٰاغُوتِ وَ يُؤْمِنْ بِاللّٰهِ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقىٰ). (بقره:256)

2. نقش تربيتى و سازندگى

يكى از روش‌هاى تربيتى شرايع الهى، به‌ويژه شريعت مقدس اسلام، روش فريضه‌سازى است. فريضه، يعنى حكمى كه انجام دادن آن واجب است و به هيچ‌وجه نبايد از آن سرپيچى كرد.

فريضه‌سازى در تربيت، تضمين كننده مداومت و محافظت است؛